سابقه و هدف: چنانچه شاغلان نتوانند بهدرستی سطح ریسکهای محیط کار خود را برآورد کنند، ممکن است دچار حوادث ناشی از کار شوند. بنابراین، هدف از انجام مطالعه حاضر، طراحی ابزارهای سنجش عوامل مؤثر در درک ریسکهای ایمنی در محیط کار است.
مواد و روشها: مطالعه حاضر بهصورت مقطعی و در چند فاز انجام گرفت. ابتدا عوامل مؤثر در درک ریسکهای ایمنی شناسایی شدند. سپس ابزارهای موجود برای سنجش این متغیرها بررسی شدند. در مرحله بعد، به کمک تیمی از خبرگان ابزار مناسب طراحی شد. در نهایت، رواییهای زبانی، صوری، ساختاری، محتوا و پایایی ابزارهای طراحیشده با استفاده از روشهای علمی تعیین شدند.
یافتهها: برای هشت متغیر شامل جو ایمنی، فشار همکاران، انگیزش ایمنی، تخمین اقدامات ایمنی انجامگرفته در محیط کار، ارزیابی دانش و توانایی کارشناس ایمنی، آموزشهای ایمنی، تجربه حادثه و شبهحادثه و درک ریسک پرسشنامههای استانداردی طراحی و روایی و پایایی پرسشنامههای مذکور تأیید شد. نمره تأثیر آیتم سؤالات پرسشنامهها بالاتر از 5/1 به دست آمد. همچنین، برطبق تحلیل عاملی اکتشافی، ابعاد پرسشنامهها تعیین شد. شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوای پرسشنامهها برطبق روش لاوشه تأیید شد. همچنین، پایایی سؤالات پرسشنامهها برطبق روش آلفای کرونباخ و روش آزمون ـ بازآزمون بررسی و تأیید شد.
نتیجهگیری: در مطالعه حاضر برای هشت متغیر اصلی، ابزارهای استاندارد با سهولت کاربرد طراحی شد تا بتوان از آنها در مطالعات و ارزیابیها استفاده شود.