fa پیاده‌سازی روش واکاوی ریسک خطاهای انسانی (SPAR-H) در عملیات پیگرانی خطوط لوله انتقال گاز ایمنی Safety مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background:#d0e5ff;border:1px solid #3d81e8;padding:5px 10px;"><span style="color:#e67e22;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">سابقه و هدف:</span></span></strong>&nbsp;</span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10.0pt;">عملیات بازرسی خطوط لوله (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PIG:</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Pipeline Inspection Gauges</span></span><span style="font-size:10.0pt;">) که عملیات پیگرانی نامیده می‌شود، یک روش نظارت آنلاین برای حفظ ساختار و عملکرد خط لوله در شرایط سالم و ایمن می‌باشد. این عملیات نیاز به تعامل زیاد انسان و ماشین دارد؛ از این رو نسبت به خطاهای انسانی حساس بوده و این امر می‌تواند منجر به عواقب فاجعه‌باری از جمله مرگ افراد شود.</span><span style="letter-spacing:.15pt;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span><br> <span style="color:#e67e22;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌‌ها:</span></span></strong></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Tahoma;">&nbsp;<span style="font-size:10.0pt;">مطالعه توصیفی حاضر به‌منظور برآورد احتمال خطای انسانی در عملیات پیگرانی در یک شرکت انتقال گاز در ایران انجام شد. ابتدا تجزیه و تحلیل سلسله‌مراتبی وظیفه (&nbsp;Hierarchical Task Analysis</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">HTA:</span></span><span style="font-size:10.0pt;">) از طریق پیاده‌روی، مشاهده وظایف عملیات پیگرانی و انجام مصاحبه با اپراتورهای شاغل در این عملیات انجام شد. در ادامه برای ارزیابی احتمال خطای انسانی، روش واکاوی ریسک خطاهای انسانی (Standardized Plant Analysis Risk Human Reliability Analysis</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPAR-H:</span></span><span style="font-size:10.0pt;">) مورد استفاده قرار گرفت.</span><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <span style="color:#e67e22;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.15pt;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong>&nbsp;</span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10.0pt;">در پژوهش حاضر روش </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPAR-H</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> در عملیات پیگرانی پیاده‌سازی شد و میانگین احتمال بروز خطای انسانی معادل 218/0 محاسبه گردید. شایان ذکر است که میانگین احتمال بروز خطای انسانی در زیروظیفه &quot;بازکردن شیر بای‌پس به‌منظور کاهش فشار&quot; به‌عنوان زیروظیفه‌ای با حداکثر احتمال خطای انسانی (841/0) شناخته شد.</span><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <span style="color:#e67e22;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.15pt;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Tahoma;">&nbsp;<span style="font-size:10.0pt;">روش </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPAR-H</span></span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Tahoma;"> یک ابزار مفید و کاربردی برای متخصصان به‌منظور محاسبه احتمال بروز خطای انسانی است. براساس نتایج مطالعه حاضر برخی از اقدامات پیشگیرانه به‌منظور کاهش احتمال بروز خطای انسانی پیشنهاد گردید که عبارت بودند از: استفاده از دستورالعمل‌های واضح و مشخص برای انجام عملیات و اتوماسیون‌سازی فرایندهای ارسال و دریافت توپک پیگرانی.</span></span><span style="letter-spacing:.15pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span></span><span style="letter-spacing:.15pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background:#d0e5ff;border:1px solid #3d81e8;padding:5px 10px;"><span style="color:#e67e22;"><strong>Background and Objective:</strong></span><span style="color:#000000;"> Pipeline inspection gauge operation which is called &ldquo;pigging operation&rdquo; is a practical online monitoring method for maintaining the pipeline in a healthy and safe condition. This operation requires high man-machine interactions. Therefore, it is sensitive to human error which can lead to catastrophic consequences, including human mortality.</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Materials and Methods:</strong></span><span style="color:#000000;"> This descriptive study was carried out to assess the probability of human error in pigging operation in a gas transmission plant in Iran. Initially, hierarchical task analysis was conducted via walking through the pigging operation, observing the pigging operation tasks, and doing interviews with operators working in the operation. Subsequently, the Standardized Plant Analysis Risk-Human Reliability Analysis (SPAR-H) was utilized to assess the human error probability.</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Results:</strong></span><span style="color:#000000;"> In this study, SPAR-H method was implemented on &ldquo;pigging operation&rdquo;. The mean value of human error probability (HEP) was estimated at 0.218. It should be noted that the mean value of HEP was regarded as a subtask of &ldquo;opening bypass valve for decreasing pressure&rdquo;, as well as a subtask with the highest probability of human error (0.841).</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Conclusion:</strong> </span><span style="color:#000000;">The SPAR-H method is a useful tool for practitioners to assess HEP. According to the obtained results, some of the preventive actions to reduce HEP include the utilization of more clarified instructions for performing operations as well as the automation of the launching and receiving pigging cups.</span></div> پیگرانی؛ خطای انسانی؛ روش واکاوی ریسک خطاهای انسانی؛ عملیات بازرسی خطوط لوله Human Error, Pigging Operation, Pipeline Inspection Gauges, Standardized Plant Analysis Risk-human Method 34 43 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-589-1&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Mirzaei Aliabadi مصطفی میرزایی علی آبادی mirzaie60@yahoo.com 100319475328460013819 100319475328460013819 No Center of Excellence for Occupational Health, Occupational Health and Safety Research Center, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran قطب علمی آموزشی بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Reza Esmaeili رضا اسمعیلی rezaesmaeili794@yahoo.com 100319475328460013820 100319475328460013820 Yes Center of Excellence for Occupational Health, Occupational Health and Safety Research Center, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran قطب علمی آموزشی بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Iraj Mohammadfam ایرج محمدفام mohammadfam@umsha.ac.ir 100319475328460013821 100319475328460013821 No Center of Excellence for Occupational Health, Occupational Health and Safety Research Center, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran قطب علمی آموزشی بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Maryam Ashrafi مریم اشرفی ashrafi.mm@aut.ac.ir 100319475328460013822 100319475328460013822 No Industrial Engineering and Management Systems Department, Amirkabir University of Technology, Tehran, Iran گروه مدیریت سیستم و بهره وری ، دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران