fa تحلیل عاملی ریسک‌فاکتورهای اثرگذار بر آسیب‌های شغلی: یک مطالعه میدانی در پروژه‌های ساختمانی ایمنی Safety مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background:#d0e5ff;border:1px solid #3d81e8;padding:5px 10px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.1pt;"><span style="color:#005c2a;"><span style="font-size:10.0pt;">سابقه و هدف:</span></span></span></strong>&nbsp;<span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">نیمی از حوادث شغلی در ایران مربوط به ساخت ‌و ساز می‌باشد؛ بنابراین، تحلیل عاملی ریسک‌فاکتورهای اثرگذار بر آسیب‌های شغلی در صنعت ساختمان می‌تواند منجر به درک و کاهش نرخ آسیب‌ها در این پروژه‌ها شود. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف شناسایی ریسک‌فاکتورهای اثرگذار بر انواع آسیب در پروژه‌های ساختمانی براساس تحلیل عاملی انجام شد.</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.1pt;"><span style="color:#005c2a;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌‌ها:</span></span></span></strong>&nbsp;<span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه میدانی حاضر در ارتباط با 65 پروژه ساختمانی فعال صورت گرفت. داده‌های مطالعه شامل 55 حادثه آسیب‌زا بودند. واکاوی داده‌های مطالعه براساس تحلیل عاملی اکتشافی (&nbsp;Exploratory Factor Analysis</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">EFA:</span></span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">) و تحلیل عاملی تأییدی (Confirmatory Factor Analysis</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">CFA:</span></span></span> <span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">) انجام شد. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار تحلیلی </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS 22</span></span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;"> صورت گرفت.</span></span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.1pt;"><span style="color:#005c2a;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></strong>&nbsp;<span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین فراوانی نوع آسیب به‌ترتیب شامل: آسیب ستون فقرات (2/41 درصد)، بریدگی (4/32 درصد)، نقص عضو (6/17 درصد) و زخم‌های چندگانه (8/8 درصد) بود.</span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;"> براساس تحلیل عاملی اکتشافی، 26 متغیر نشانگر جمع‌آوری‌شده در شش گروه فاکتور پنهان شامل: فردی، شغلی، شرایط و اعمال ناایمن، نوع آسیب و نوع بروز آن طبقه‌بندی شدند.</span></span> <span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌های تحلیل عاملی تأییدی فاکتورهای پنهان گویای آن بودند که اغلب این فاکتورها ارتباط معنا‌داری با یکدیگر دارند (05/0</span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">). </span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">نیکویی برازش مدل نیز</span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;"> مناسب ارزیابی شد (</span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">063/0</span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">=</span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:9.0pt;">RMSEA</span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">).</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="position:relative;top:-1.0pt;letter-spacing:.15pt;"><span style="color:#005c2a;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong>&nbsp;<span style="color:windowtext;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌های مطالعه حاضر بیانگر آن بودند که بروز انواع آسیب در پروژه‌های ساختمانی می‌تواند ناشی از برهم‌کنش متغیرهای نشانگر و فاکتورهای مختلف ‌باشد. نتایج تحلیل عاملی نیز نشان دادند که میزان اثر هریک از متغیرها و فاکتورهای پنهان، متفاوت می‌باشد.</span></span></span><span style="letter-spacing:.15pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></div> <span style="letter-spacing:.15pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> <div class="rounded" style="background:#d0e5ff;border:1px solid #3d81e8;padding:5px 10px;"><span style="color:#e67e22;"><strong>Background and Objective:</strong> </span><span style="color:#000000;">Approximately, half of the occupational accidents are associated with the construction industry in Iran. Therefore, the factor analysis of risk variables affecting occupational injuries in the construction industry can lead to understanding and reducing the rate of injuries in these projects. The purpose of this study was to identify the risk factors affecting the types of injuries in construction projects based on factor analysis.</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Materials and Methods:</strong></span><span style="color:#000000;"> This field study was conducted on 65 active construction projects. The collected data included 55 injuries that were analyzed in SPSS software (Version 22.0) based on exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis.</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Results:</strong></span><span style="color:#000000;"> The most frequent type of injuries regarding the order were spinal cord injury (41.2%), cuts (32.4%), organ failure (17.6%), and multiple scars (8.8%). Based on exploratory factor analysis, 26 indicator variables were classified in six groups of latent factors, including individual, occupational, unsafe conditions, unsafe acts, the type of injury incidence, and the type of injury. The findings of the confirmatory factor analysis of latent factors showed a significant correlation within these factors (P<0.05). The goodness of fitness of the model was evaluated as good (RMSEA=0.663).</span><br> <span style="color:#e67e22;"><strong>Conclusion:</strong></span><span style="color:#000000;"> The findings of the present study indicated that the incidence of injuries in construction projects can be due to the interaction between different factors and indicator variables. In addition, the results of factor analysis in this study indicated a difference between the effect of each of the indicator variables and latent factors.</span></div> آسیب شغلی؛ تحلیل عاملی؛ حادثه شغلی؛ صنعت ساختمانی Construction Industry, Factor Analysis, Occupational Accident, Occupational Injury 50 56 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-404-4&slc_lang=fa&sid=1 Heidar mohammadi حیدر محمّدی heidar.m1388@gmail.com 100319475328460012096 100319475328460012096 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, Faculty of Health, Larestan University of Medical Sciences, Fars, Iran مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی لارستان، فارس، ایران Ahmad Soltanzadeh احمد سلطان‌زاده soltanzadeh.ahmad@gmail.com 100319475328460012097 100319475328460012097 Yes Department of Occupational Safety and Health Engineering, Faculty of Health, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Hamidreza Heidari حمیدرضا حیدری hr.heidari.tums@gmail.com 100319475328460012098 100319475328460012098 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, Faculty of Health, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Abolfazl Mohammad-beygi ابوالفضل محمدبیگی beigi60@gmail.com 100319475328460012099 100319475328460012099 No Department of Epidemiology and Biostatistics, Faculty of Health, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Mohsen mahdinia محسن مهدی‌نیا mohsen.mahdinia@yahoo.com 100319475328460012100 100319475328460012100 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, Faculty of Health, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Jamshid Rahimi جمشید رحیمی jr1978y@gmail.com 100319475328460012101 100319475328460012101 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, Faculty of Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران