fa مدل تلفیقی ارزیابی ریسک بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) بر اساس استاندارد راهنمای مدیریت پروژه PMBOK ایمنی Safety مقاله پژوهشي Research Article <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ضرورت انجام مدیریت ریسک در پروژه‌های ساخت‌وساز به منظور کاهش حوادث، رسیدن به اهداف تعیین شده برای پروژه، تضمین بقا سازمان و جلب رضایت مشتریان امری اجتناب ناپذیر می باشد. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، توجه به موضوع مدیریت ریسک به عنوان جزئی از مبحث کلان ریسک مطرح شده در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">PMBOK</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Project Management Body of Knowledge</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) می‌تواند در شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک‌های مرتبط با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Health, Safety, Environment</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) نیز نقش به‌سزایی داشته باشد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مواد و روش‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه در چارچوب یک بررسی مقطعی از نوع توصیفی-تحلیلی در سال 2017-2016 و با هدف تجزیه و تحلیل 38 نوع ریسک در چهار دسته ریسک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در یکی از پروژه‌های کلان ساخت‌وسازی با رویکرد استاندارد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">PMBOK</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> طراحی و اجرا شده است. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مبنای این ارزیابی ریسک تلفیقی، ماتریس ریسک شامل فاکتور احتمال وقوع و شدت پیامد تعیین گردید. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: نتایج نشان داد که در بین چهار گروه </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریسک‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> موجود در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">WBS</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Work Breakdown Structure</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هزینه پروژه، کیفیت و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شرایط اضطراری،</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ریسک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مرتبط با هزینه پروژه‌های ساخت‌وساز در سطح ریسک خیلی بالا قرار گرفتند و عدم تخصیص هزینه جهت جذب سرپرست، کارشناس و افسر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به تناسب فازهای پروژه به عنوان بالاترین منبع خطر ارزیابی شد.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه با ایجاد تحول در نزدیک کردن دیگاه مدیران پروژه و عوامل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">HSE</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، ارائه نگرش نوین در شناسایی ریسک‌های کلان پروژه، بررسی ابعاد مختلف پیامد حوادث در &nbsp;پروژه و بکارگیری حوزه‌های مختلف استاندارد </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">PMBOK</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در ارزیابی ریسک می تواند به عنوان جایگزین مناسبی برای ارزیابی ریسک‌های متداول در این صنعت و صنایع مشابه معرفی&nbsp;</span></span></span>د.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction</strong>: The necessity of risk management in construction projects in order to reduce accidents, achievement of the project goals, guaranteeing the survival of the organization and satisfying customers is inevitable. Therefore, attention to the risk management issue as apart of the risk macro topic in PMBOK can also play a significant role in identifying, assessing and controlling the HSE risks.<br> <strong>Method</strong>: This study was designed and implemented in a cross-sectional descriptive-analytical study in 2016-2017 with the aim of analyzing 38 types of risk in four categories of HSE risk in a major macroeconomic project with the PMBOK standard approach. Basis of this combined risk assessment was determined the risk matrix including probability and severity factors.<br> <strong>Results</strong>: The results showed that the HSE risk associated with the cost of construction projects was at a very high-risk level among the four groups of HSE risks in the WBS, project cost, quality and emergency conditions. Furthermore, the lack of allocation of costs to employment HSE supervisor, expert and officer according to project phases was assessed as the highest risk source.<br> <strong>Conclusion</strong>: This study, with the evolution of approaching the project managers and HSE, providing a new approach to identifying major project risks, examining the different dimensions of the consequences of accidents in the project, and applying different areas of PMBOK standard in risk assessment, can be introduced as a suitable substitute for common risk assessment methods in this industry and similar industries.</div> HSE, ارزیابی ریسک, صنعت ساخت و ساز, استاندارد PMBOK HSE, risk assessment, construction industry, PMBOK 47 58 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-404-2&slc_lang=fa&sid=1 Ehsan Jafarnia احسان جعفرنیا eh.jafarinia@gmail.com 10031947532846006148 10031947532846006148 No MSc Student, Department of Health, Safety, and Environment, Faculty of Engineering, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران مرکزی Ahmad Soltanzadeh احمد سلطان‌زاده soltanzadeh.ahmad@gmail.com 10031947532846006149 10031947532846006149 Yes Assistant Professor, Department of Occupational Hygiene Engineering, Faculty of Health, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم Samira Ghiyasi سمیرا قیاسی samiraghiyasi@yahoo.com 10031947532846006150 10031947532846006150 No Assistant Professor, Department of Environmental Engineering, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسالمی، واحد تهران مرکزی