دوره 11، شماره 3 - ( پاییز 1403 )
جلد 11 شماره 3 صفحات 180-166 |
برگشت به فهرست نسخه ها
مهدی ولایت زاده1 
، محبوبه چراغی*2 ، لاله رومیانی3
، محبوبه چراغی*2 ، لاله رومیانی3
1- گروه مهندسی بهداشت، ایمنی و محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2- گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،mahboobeh_cheraghi_env@yahoo.com
3- گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2- گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ،
3- گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
چکیده: (3243 مشاهده)
سابقه و هدف: با وجود مزایای متعدد آبزیپروری، این صنعت با مجموعه متنوعی از خطرهای ایمنی و بهداشت شغلی مرتبط است که منجر به آسیبهای شغلی مختلف میشود. هدف از این پژوهش، شناسایی و ارزیابی ریسکها، خطرهای شغلی و صدمات ناشی از آنها در جهت کمک به ارتقای ایمنی و سلامت کارکنان مزارع پرورش ماهیان خاویاری بوده است.
مواد و روشها::180 نفر از مهندسان علوم شیلاتی و کارگران مزارع پرورش ماهیان خاویاری برای مصاحبه انتخاب و مشخصات دموگرافیک وضعیت سکونت آنها در 3 استان گرگان، مازندران و گیلان بررسی شد. ریسکهای شناساییشده به 5 دسته فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، ارگونومیکی و روانی - اجتماعی تقسیم شدند. شناسایی ریسکها بر اساس تکنیک OSHA صورت گرفت. ارزیابی ریسک مخاطرات شغلی احتمالی در مزارع پرورش ماهیان خاویاری با استفاده از روش (Jab Hazard Analysis) JHA انجام شد. برای مشخص کردن عدد ریسک، فاکتورهای احتمال وقوع، شدت و تکرار مواجهه با عوامل خطرآمیز بررسی شدند.
یافتهها: خطرهای فیزیکی بیشترین خطر بین سایر خطرها هستند. مشکلات تنفسی بیشترین صدمات ناشی از خطرهای شیمیایی برای کارگران مزارع بوده است. خطرهای روانی - اجتماعی در استان گلستان با 70 درصد بیشترین فراوانی را داشته است. نتایج آماری نشان داد که بین ریسکهای شناساییشده برای هر خطر اختلاف معنادار نبوده است (0.05<P)؛ ولی خطرهای شیمیایی با اختلاف معنادار با سایر خطرها بودهاند (0.05>P). بیشترین عدد اولویت ریسک خطرات فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و روانی-اجتماعی به ترتیب مربوط به پیامد لغزش و افتادن با ۴۴۸ احتمال ریسک، ۲۲۴ احتمال ریسک مربوط به استنشاق بخارات مواد شیمیایی، ۲۹۴ احتمال ریسک مربوط به عفونت های پوستی و ۲۵۲ احتمال ریسک مربوط به استرس به دست آمد.
نتیجهگیری: این بررسی نشان داد کارگران آبزیپروری در معرض افزایش خطر ابتلا به آسیبهای شغلی مختلف موجود در محیط آبزیپروری هستند. نتایج نشان داد که کارگران شاغل در صنعت شیلات ماهیان خاویاری شمال کشور در مواجهه با آسیبهای فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی هستند و آسیبهای فیزیکی بیشترین میزان را نشان دادهاند. لغزش و افتادن بین پیامدهای فیزیکی و کمردرد و شانه درد از پیامدهای ارگونومیکی، مهمترین درجه اهمیت را داشتند؛ بنابراین، شناسایی خطرهای شغلی و آگاهی کارگران از آنها، برای سلامت و ایمنی ضروری است.
مواد و روشها::180 نفر از مهندسان علوم شیلاتی و کارگران مزارع پرورش ماهیان خاویاری برای مصاحبه انتخاب و مشخصات دموگرافیک وضعیت سکونت آنها در 3 استان گرگان، مازندران و گیلان بررسی شد. ریسکهای شناساییشده به 5 دسته فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، ارگونومیکی و روانی - اجتماعی تقسیم شدند. شناسایی ریسکها بر اساس تکنیک OSHA صورت گرفت. ارزیابی ریسک مخاطرات شغلی احتمالی در مزارع پرورش ماهیان خاویاری با استفاده از روش (Jab Hazard Analysis) JHA انجام شد. برای مشخص کردن عدد ریسک، فاکتورهای احتمال وقوع، شدت و تکرار مواجهه با عوامل خطرآمیز بررسی شدند.
یافتهها: خطرهای فیزیکی بیشترین خطر بین سایر خطرها هستند. مشکلات تنفسی بیشترین صدمات ناشی از خطرهای شیمیایی برای کارگران مزارع بوده است. خطرهای روانی - اجتماعی در استان گلستان با 70 درصد بیشترین فراوانی را داشته است. نتایج آماری نشان داد که بین ریسکهای شناساییشده برای هر خطر اختلاف معنادار نبوده است (0.05<P)؛ ولی خطرهای شیمیایی با اختلاف معنادار با سایر خطرها بودهاند (0.05>P). بیشترین عدد اولویت ریسک خطرات فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و روانی-اجتماعی به ترتیب مربوط به پیامد لغزش و افتادن با ۴۴۸ احتمال ریسک، ۲۲۴ احتمال ریسک مربوط به استنشاق بخارات مواد شیمیایی، ۲۹۴ احتمال ریسک مربوط به عفونت های پوستی و ۲۵۲ احتمال ریسک مربوط به استرس به دست آمد.
نتیجهگیری: این بررسی نشان داد کارگران آبزیپروری در معرض افزایش خطر ابتلا به آسیبهای شغلی مختلف موجود در محیط آبزیپروری هستند. نتایج نشان داد که کارگران شاغل در صنعت شیلات ماهیان خاویاری شمال کشور در مواجهه با آسیبهای فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی هستند و آسیبهای فیزیکی بیشترین میزان را نشان دادهاند. لغزش و افتادن بین پیامدهای فیزیکی و کمردرد و شانه درد از پیامدهای ارگونومیکی، مهمترین درجه اهمیت را داشتند؛ بنابراین، شناسایی خطرهای شغلی و آگاهی کارگران از آنها، برای سلامت و ایمنی ضروری است.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي |
موضوع مقاله:
عوامل فیزیکی
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |