fa jalali 1 gregorian 1 in Press online 1 fulltext

fa طراحی ابزارهای سنجش عوامل موثر بر درک ریسک های ایمنی در محیط کار سابقه و هدف: چنانچه شاغلین به درستی نتوانند سطح ریسک های محیط کار خود را برآورد نمایند ممکن است دچار حوادث ناشی از کار گردند. لذا هدف از انجام مطالعه حاضر، طراحی ابزار های سنجش عوامل موثر بر درک ریسک های ایمنی در محیط کار است. مواد و روش ها: مطالعه حاضر به صورت مقطعی و در چند فاز انجام گرفت. ابتدا عوامل موثر بر درک ریسک های ایمنی شناسایی شدند. سپس ابزارهای موجود جهت سنجش این متغیرها مورد بررسی قرار گرفتند. در مرحله بعد به کمک تیمی از خبرگان اقدام به طراحی ابزار مناسب گردید. در نهایت روایی های زبانی، صوری، ساختاری، محتوا و پایایی ابزارهای طراحی شده با استفاده از روش های علمی تعیین شدند. یافته ها: برای 8 متغیر شامل جو ایمنی، فشار همکاران، انگیزش ایمنی، تخمین اقدامات ایمنی انجام گرفته در محیط کار، ارزیابی دانش و توانایی کارشناس ایمنی، آموزش های ایمنی، تجربه حادثه و شبه حادثه و درک ریسک، پرسشنامه هایی استاندارد طراحی گردید و روایی و پایایی پرسشنامه های مذکور مورد تایید قرار گرفت. نمره تاثیر آیتم سوالات پرسشنامه ها بالاتر از 5/1 به دست آمد. همچنین طبق تحلیل عاملی اکتشافی، ابعاد پرسشنامه ها تعیین گردید. شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوا پرسشنامه ها طبق روش لاوشه تایید شد. همچنین پایایی سوالات پرسشنامه ها طبق روش آلفای کرونباخ و روش آزمون-بازآزمون بررسی و تایید گردید. نتیجه گیری: در مطالعه حاضر برای 8 متغیر اصلی، ابزارهای استاندارد با سهولت کاربرد طراحی شد تا بتوان از آنها در مطالعات و ارزیابی ها استفاده شود.   Background and Objective: If workers cannot accurately assess the level of risks in their work environment, they may become involved in work-related accidents. Therefore, this study aimed to design tools for measuring factors affecting safety risk perception in the workplace and to evaluate their validity and reliability. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in several phases. First, the factors affecting safety risk perception were identified. Then, existing tools for measuring these variables were reviewed. Subsequently, a suitable tool was designed with the assistance of a team of experts. Finally, the linguistic, face, construct, and content validity, as well as the reliability of the designed questionnaires, were determined using scientific methods. Results: Standard questionnaires were designed for 8 variables, including safety climate, peer pressure, safety motivation, estimation of the level of implemented safety measures, assessment of the safety expert's knowledge and competency, the quantity and quality of safety training, experience of accidents and near-misses, and risk perception. The validity and reliability of these questionnaires were confirmed. The item impact score for the questionnaire questions was above 1.5. Furthermore, exploratory factor analysis determined the dimensions of the questionnaires. The content validity index (CVI) and content validity ratio (CVR) of the questionnaires were confirmed using the Lawshe method. Additionally, the reliability of the questionnaires was examined and confirmed using Cronbach's alpha and test-retest methods. Conclusion: In the present study, standard instruments were designed for 8 main variables with ease of use so that they can be used in studies and evaluations.   Risk Perception, Factors Affecting Risk Perception, Tool Design, Questionnaire, Validity and Reliability درک ریسک, عوامل موثر بر درک ریسک, طراحی ابزار, پرسشنامه, روایی و پایایی 1 15 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-259-3&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/29 1404/11/9 2026/02/8 1404/11/19 Reza Yeganeh Shoushtar Faculty of Medical Sciences, Shoushtar, Iran. رضا یگانه yeganeh.reza13@gmail.com 00319475328460017739 00319475328460017739 No دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران. Ahmadreza Heidarynezhad Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran. احمد رضا حیدری نژاد ahmadrezaheidarynezhad12@gmail.com 00319475328460017740 00319475328460017740 No دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران. Heydar Ghayem Shoushtar Faculty of Medical Sciences, Shoushtar, Iran. حیدر قیم heydar.ghayem30@gmail.com 00319475328460017741 00319475328460017741 No دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران. Mostafa Mirzaei Aliabadi School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. مصطفی میرزایی علی آبادی mirzaei@umsha.ac.ir 00319475328460017742 00319475328460017742 Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

fa شناسایی و ارزیابی ریسک های بهداشتی مواجهه با ترکیبات آلی فرار در بخش های مختلف یک بیمارستان مقدمه: شواهد موجود در مورد کیفیت هوای داخل بیمارستان‌های ایران بسیار محدود است. ترکیبات آلی فرار (VOCs) از جمله آلاینده‌های شیمیایی مهم در محیط‌های بیمارستانی به‌شمار می‌روند. این مطالعه با هدف بررسی غلظت VOCs در هوای بخش‌های مختلف یک بیمارستان و ارزیابی ریسک مواجهه با این ترکیبات انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه توصیفی-مقطعی در سال ۱۴۰۳ در ۲۰ بخش مختلف یکی از بیمارستان‌های شهر مشهد انجام شد. نمونه‌برداری غیرفعال با استفاده از لوله‌های جاذب حاوی کربن فعال انجام گردید و آنالیز نمونه‌ها با استفاده از دستگاه GC/MS صورت گرفت. ارزیابی ریسک سرطان‌زایی با استفاده از تکنیک مونت‌کارلو و در نرم‌افزار کریستال بال انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد که تولوئن در اغلب بخش‌ها (از جمله اتاق عمل، بلوک زایمان، مراقبت ویژه نوزادان، زنان و مامایی، جراحی زنان و اطفال، مراقبت‌های ویژه، اورژانس، سالن اصلی، کلینیک، آشپزخانه، رادیولوژی، لاندری، امحاء زباله و محوطه) بیشترین غلظت را داشت. در بخش خدمات استریل مرکزی و آزمایشگاه نیز به‌ترتیب m, p-زایلن و O-زایلن غالب بودند (P-value <0.05). محاسبه ضریب خطر (HQ) نشان داد که m, p-زایلن و O-زایلن به‌ترتیب دارای بیشترین ضریب خطر برابر 99/626 و 09/478 بودند. کمترین ضریب خطر نیز برابر 001/0 و 91/0 به‌ترتیب مربوط به 5،3،1-تری متیل بنزن و سیکلوهگزانون بودند. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که برخی از بخش‌ها، به‌ویژه آزمایشگاه‌ها و اتاق عمل، ممکن است به‌عنوان نقاط بحرانی برای مواجهه با VOC شناسایی شوند. بنابراین پیشنهاد می‌شود برنامه‌های پایش و کنترل کیفیت هوا در بیمارستان‌ها برای حفظ سلامت کارکنان تقویت شود.   Background: Evidence regarding indoor air quality in Iranian hospitals is very limited. Volatile Organic Compounds (VOCs) are considered important chemical pollutants in hospital environments. This study aimed to investigate the concentrations of VOCs in the air of different hospital departments and to assess the associated exposure risks. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted in 2024 in 20 departments of a hospital in Mashhad, Iran. Passive sampling was carried out using activated carbon adsorption tubes, and the collected samples were analyzed by GC/MS. Non-carcinogenic risks were assessed using the Monte Carlo technique in Crystal Ball software. Results: The findings indicated that toluene had the highest concentrations in most departments (including operating rooms, delivery ward, neonatal intensive care unit, obstetrics and gynecology, pediatric surgery, intensive care units, emergency department, main hall, clinic, kitchen, radiology, laundry, waste disposal unit, and yard). In the central sterile services department and laboratory, m, p-xylene and o-xylene were predominant, respectively (P-value < 0.05). Hazard quotient (HQ) analysis showed that m, p-xylene and o-xylene had the highest HQ values of 626.99 and 478.09, respectively. The lowest HQ values were 0.001 and 0.91, corresponding to 1,3,5-trimethylbenzene and cyclohexanone, respectively. Conclusion: The results suggest that certain departments, particularly laboratories and operating rooms, may serve as critical hotspots for VOC exposure. Therefore, strengthening air quality monitoring and control programs in hospitals is recommended to protect the health of both staff and patients. Volatile Organic Compounds (VOCs), Health Risk Assessment, Monte Carlo Method, Air Pollution, Hospital ترکیبات آلی فرار (VOCs), ارزیابی ریسک سلامت, روش مونت‌کارلو, آلودگی‌هوا, بیمارستان 16 30 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1259-2&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/17 1404/10/27 2026/02/82026/01/31 1404/11/11 Jafar Khoshabi جعفر خوش آبی Jafarkhoshabii@gmail.com 00319475328460017711 00319475328460017711 No Reza Hekmatshoar رضا حکمت شعار rezahekmatshoar@yahoo.com 00319475328460017712 00319475328460017712 Yes Mohsen Yazdaniaval محسن یزدانی اول mohsen.yazdaniaval@gmail.com 00319475328460017713 00319475328460017713 No Mohammad Miri محمد میری m_miri87@yahoo.com 00319475328460017714 00319475328460017714 No

fa بررسی ارتباط بین ویژگی‌های شخصیتی، اختلالات اسکلتی‌ عضلانی و توانایی انجام کار در پرستاران زمینه و هدف: اختلالات اسکلتی‌عضلانی از شایع‌ترین مشکلات شغلی پرستاران هستند و می‌توانند توانایی کار آنان را کاهش دهند. در کنار آن، ویژگی‌های شخصیتی نیز بر بروز این اختلالات و سطح عملکرد شغلی اثرگذارند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین ویژگی‌های شخصیتی، اختلالات اسکلتی‌عضلانی و توانایی انجام کار در پرستاران بیمارستان‌های شهر البرز انجام شد. روش بررسی: این مطالعه مقطعی بر روی 388 پرستار انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه‌های نوردیک، NEO و WAI گردآوری شد. آمارهای توصیفی ارائه و روابط بین متغیرها با آزمون‌های همبستگی رگرسیون چند متغیره بررسی شد سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. همه تحلیل ها در SPSS نسخه ۲۶ انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد شیوع MSDs در ۱۲ ماه گذشته بیشترین میزان در کمر (62.4٪)، گردن (54.1٪) و شانه (49.7٪) بود. میانگین نمره توانایی کار 6.4 ±36.2گزارش شد؛ به‌طوری‌که 12.7٪ در سطح ضعیف و 22.8٪ در سطح عالی قرار داشتند. روان‌رنجوری با MSDs ارتباط مثبت و معنادار داشت (r=0.32, p<0.001)، در حالی‌که وظیفه‌شناسی بیشترین ارتباط مثبت با توانایی کار نشان داد (r=0.41, p<0.001). برون‌گرایی و توافق‌پذیری نیز پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار توانایی کار بودند، اما با MSDs ارتباطی نداشتند. نتیجه‌گیری: ویژگی‌های شخصیتی به‌ویژه روان‌رنجوری، وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی و توافق‌پذیری نقش مهمی در بروز اختلالات اسکلتی‌عضلانی و توانایی انجام کار پرستاران دارند. توجه به این عوامل می‌تواند در طراحی برنامه‌های ارتقای سلامت شغلی و بهبود عملکرد پرستاران مؤثر باشد.   Background and Aim: Musculoskeletal disorders (MSDs) are the most common occupational health problems in nurses and can reduce their ability. Personality traits may also influence the occurrence of these disorders and the level of performance. This study aimed to examine the relationship between personality traits, MSDs, and work ability among nurses employed in hospitals in Alborz. Methods: This cross-sectional study was conducted on 388 nurses. Data were collected using Nordic, NEO, and WAI questionnaires. Descriptive statistics were calculated, and relationships between variables were assessed using correlation tests and multivariate regression analyses. Independent t-tests and ANOVA were applied to compare groups. All analyses were performed in SPSS version 26, with a significance level set at 0.05. Results: The highest prevalence of MSDs in the past 12 months was reported in the lower back (62.4%), neck (54.1%), and shoulders (49.7%). The mean WAI score was 36.2 ± 6.4, with 12.7% of nurses classified as poor and 22.8% as excellent. Neuroticism showed a significant positive correlation with MSDs (r = 0.32, p < 0.001), while conscientiousness was strongly associated with work ability (r = 0.41, p < 0.001). Extraversion and agreeableness were significant predictors of work ability but showed no association with MSDs. Conclusion: Personality traits, particularly neuroticism, conscientiousness, extraversion, and agreeableness, play an important role in the occurrence of MSDs and in determining nurses’ work ability. Considering these factors may contribute to designing effective occupational health programs and improving nurses’ performance.   Personality Traits, Musculoskeletal Disorders, Work Ability, Nurses ویژگی‌های شخصیتی، اختلالات اسکلتی‌ عضلانی، توانایی انجام کار، پرستاران 31 45 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-703-9&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/172025/12/30 1404/10/9 2026/02/82026/01/312026/01/26 1404/11/6 Danial Moradi Department of Nursing, Asadabad school of medical sciences, Asadabad, Iran دانیال مرادی Daniel.moradi7678@gmail.com 00319475328460017703 00319475328460017703 No گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران Zahra Karimi Vafa Department of Nursing, Asadabad school of medical sciences, Asadabad, Iran زهرا کریمی وفا zahrakarimivafa@gamil.com 00319475328460017704 00319475328460017704 No گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران Afshin Khazaei Department of Nursing, Asadabad school of medical sciences, Asadabad, Iran افشین خزائی a.khazaei91@gmail.com 00319475328460017705 00319475328460017705 No گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی اسدآباد، اسدآباد، ایران Ramin Rahmani Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Public Health and Occupational Health and Safety Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran رامین رحمانی rahmaniohs2014@gmail.com 00319475328460017706 00319475328460017706 Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

fa اثربخشی آموزش هوش هیجانی بر فرسودگی شغلی و کیفیت زندگی کاری پرستاران: مطالعه موردی در یکی از بیمارستان های کاشان زمینه و هدف: هوش هیجانی عاملی کلیدی در حفظ سلامت روان بوده و پرستاران تحت فشارهای شغلی مستعد ابتلا به فرسودگی شغلی هستند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی بر فرسودگی شغلی پرستاران یک بیمارستان روانپزشکی در کاشان انجام شد. روش بررسی: این مداخله آموزشی، شامل ۳۰ پرستار بود که به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش در 9 جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش هوش هیجانی شرکت کرد. پیش آزمون و پس آزمون با استفاده از پرسشنامه های فرسودگی شغلی ماسلاش و کیفیت زندگی کاری بروکس و اندرسون انجام شد. داده ها با استفاده از آزمون های تی زوجی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۰ تحلیل شدند. یافته ها: در مولفه "خستگی عاطفی" از فرسودگی شغلی و مولفه های "کار و زندگی شخصی"، "زمینه کاری" و "بعد جهانی کار" از کیفیت زندگی کاری در گروه مداخله، پس از مداخله نسبت به قبل از مداخله بهبود معناداری دیده شد (05/0>P). تغییرات سایر ابعاد فرسودگی شغلی و کیفیت زندگی کاری پس از مداخله معنادار نبود (05/0<P) نتیجه گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش هوش هیجانی به طور موثری خستگی عاطفی را کاهش داده و برخی از ابعاد کیفیت زندگی کاری را بهبود می‌بخشد، که اهمیت این نوع مداخلات هدفمند را در کاهش جنبه‌های خاص فرسودگی و ارتقای عملکرد شغلی پرستاران برجسته می‌سازد.   Abstract Introduction: Emotional intelligence is a key factor in maintaining mental health, and nurses are particularly vulnerable to occupational burnout due to job-related stress. This study aimed to investigate the effect of emotional intelligence training on job burnout and quality of working life among nurses working in a psychiatric hospital in Kashan. Methods: This educational intervention study included 30 nurses who were randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group participated in nine 90-minute sessions of emotional intelligence training. Pre- and post-intervention assessments were conducted using the Maslach Burnout Inventory. Data was analyzed using paired samples T-tests with SPSS version 20. Results: The intervention group demonstrated statistically significant improvements in the "emotional exhaustion" dimension of job burnout, as well as in the "work and personal life," "work context," and "global work environment" dimensions of quality of work life following the intervention (P < 0.05). Conversely, no significant changes were observed in other dimensions of job burnout and quality of work life post-intervention (P > 0.05). Conclusion: The findings indicate that emotional intelligence training effectively reduces emotional exhaustion and improves key dimensions of quality of work life, underscoring the value of such targeted interventions in mitigating specific aspects of job burnout and increasing job performance of nurses.   Educational intervention, emotional intelligence, job burnout, nurse, quality of work life مداخله آموزشی، هوش هیجانی، فرسودگی شغلی، پرستار، کیفیت زندگی کاری 46 60 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1244-1&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/172025/12/302025/10/2 1404/7/10 2026/02/82026/01/312026/01/262026/02/3 1404/11/14 Mahmood Fallahzadeh Payame Noor University of Karaj محمود فلاح زاده Mahmoodfallahzade@yahoo.com 00319475328460017630 00319475328460017630 Yes دانشگاه پیام نور کرج Mohammad Saeed Mardookhi Payame Noor University of Karaj محمد سعید مردوخی Mardookhi_ms@yahoo.com 00319475328460017631 00319475328460017631 No دانشگاه پیام نور کرج Maryam Tehranizadeh Payame Noor University of Karaj مریم طهرانی زاده Tehranizadeh_maryam@yahoo.com 00319475328460017632 00319475328460017632 No دانشگاه پیام نور کرج

fa شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی عوامل موثر بر مدیریت تغییر در صنایع نفتی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی مقدمه: شناخت دقیق عوامل مؤثر بر عملکرد سیستم مدیریت تغییر می‌تواند سازمان‌ها را در کاهش مقاومت کارکنان، افزایش اثربخشی تغییرات و ارتقای فرهنگ ایمنی یاری رساند. هدف از انجام این مطالعه شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی عوامل موثر بر مدیریت تغییر در صنایع نفتی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی فازی بود. روش کار: در این مطالعه کیفی جهت شناسایی فاکتورهای تاثیر گذار بر مدیریت تغییر در صنایع نفتی از روش مطالعه متون علمی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با 12 نفر از افراد درگیر با بحث مدیریت تغییر در صنایع نفتی استفاده شد. جهت طبقه بندی متغیرهای شناسایی شده از روش دلفی دو مرحله ای و جهت تعیین اولویت آنها از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی استفاده شد. جداول مقایسه زوجی توسط 16 متخصص تکمیل گردید. یافته ها: در نهایت 68 فاکتور به عنوان عوامل موثر بر مدیریت تغییر در صنایع نفتی شناسایی شد و این متغیرها در هفت گروه شامل عوامل فردی، سازمانی، مدیریتی، آموزی و تواندمند سازی، فنی و عملیاتی، برون سازمانی و اجتماعی و فرهنگی طبقه بندی شد. نتایج نشان داد که عامل مدیریت مهم ترین عامل (با وزن نسبی 178/0) بود. تعهد مدیریت به ایمنی مهم­ترین فاکتور مدیریتی موثر بر مدیریت تغییر در صنایع نفتی بود. نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که موفقیت سیستم مدیریت تغییر در صنایع نفتی عمدتاً به تعهد مدیریت ارشد به ایمنی وابسته است و عوامل فردی، سازمانی و فنی نیز نقش مهمی دارند و تقویت شایستگی‌های مدیریتی و ارتقای آموزش و نظام‌های فنی، کلید بهبود تاب‌آوری سازمان است. Introduction: Accurate identification of the factors influencing change management systems can help organizations reduce employee resistance, increase the effectiveness of changes, and promote a safety culture. The aim of this study was to identify, classify, and prioritize the factors affecting change management in the oil industry using fuzzy hierarchical analysis. Methods: In this qualitative study, the factors influencing change management in the oil industry were identified through a literature review and semi-structured interviews with 12 individuals involved in change management. The identified variables were classified using a two-round Delphi method, and their priorities were determined through fuzzy hierarchical analysis. Pairwise comparison matrices were completed by 16 experts. Results: A total of 68 factors influencing change management in the oil industry were identified. These variables were classified into seven groups: individual, organizational, managerial, educational and empowerment, technical and operational, external, and socio-cultural factors. The results showed that the managerial factor was the most important (with a relative weight of 0.178). Among managerial factors, management commitment to safety was identified as the most critical factor influencing change management in the oil industry. Conclusion: The findings indicated that the success of the change management system in the oil industry mainly depends on senior management’s commitment to safety. Individual, organizational, and technical factors also play important roles, and strengthening managerial competencies as well as improving educational and technical systems are key to enhancing organizational resilience.   Change Management, Oil Industry, Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) مدیریت تغییر، صنایع نفتی، تحلیل سلسله مراتبی فازی 61 75 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1239-1&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/172025/12/302025/10/22025/09/14 1404/6/23 2026/02/82026/01/312026/01/262026/02/32025/12/21 1404/9/30 Hasan Rahmani حسن رحمانی HS.Rahmani@yahoo.com 00319475328460017537 00319475328460017537 Yes Ali Asghar Khajvandi علی اصغر خواجوندی khajvandi.a@yahoo.com 00319475328460017538 00319475328460017538 No Fathallah Akhavan فتح الله اخوان fakhavank@yahoo.com 00319475328460017539 00319475328460017539 No

fa مدیریت ریسک مواجهه با آلاینده‌های شیمیایی (کلر، فرمالدئید، ایزوفلوران) در بیمارستان‌های منتخب ایران چکیده مقدمه: استفاده از مواد شیمیایی نظیر کلر، فرمالدئید و ایزوفلوران در فرآیندهای استریلیزاسیون، گندزدایی و بیهوشی در محیط‌های بیمارستانی، علی‌رغم نقش حیاتی در پیشگیری از عفونت، می‌تواند با خطرات جدی برای سلامت کارکنان همراه باشد. این مطالعه با هدف ارزیابی کمی ریسک ناشی از مواجهه شغلی با این ترکیبات در بیمارستان‌های چهار استان کشور انجام شد. مواد و روش‌ها: به‌منظور برآورد ریسک سلامت، مدل ارزیابی کمی سازمان حفاظت محیط‌زیست ایالات متحده (USEPA) مورد استفاده قرار گرفت. شاخص ریسک سرطان‌زایی طول عمر (LCR) برای فرمالدئید (ماده سرطان‌زا) و نسبت خطر (HQ) برای ایزوفلوران و کلر (مواد غیرسرطان‌زا) و ریسک غیر سرطانزایی فرمالدئید محاسبه شد. داده‌های فردی نیز از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و با نرم‌افزار SPSS v16 تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که ریسک مواجهه با کلر در همه مشاغل مورد بررسی غیرقابل‌پذیرش بوده و مقدار HQ در همه موارد بیش از ۱ گزارش شد، که نشان‌دهنده پتانسیل ایجاد عوارض حاد بهداشتی است. بالاترین سطح ریسک کلر در متصدی رختشوی‌خانه کلینیک  شماره ۱  همدان مشاهده شد. در خصوص فرمالدئید، ریسک سرطان‌زایی (LCR) در محدوده ریسک قطعی و احتمالی قرار گرفت و در مقایسه با حدود توصیه شده WHO، ریسک غیرسرطان‌زایی (HQ) در تمامی مشاغل غیرقابل‌پذیرش بود. بیشترین LCR در جراحان یک بیمارستان استان کرمان ثبت گردید. نتیجه‌گیری:. نتایج این پژوهش بر لزوم بازنگری در فرآیندهای استفاده از مواد شیمیایی، تقویت سیستم‌های تهویه، اعمال اقدامات کنترلی در منبع، آموزش جامع کارکنان و استفاده گسترده از تجهیزات حفاظت فردی تاکید می‌کند.   The use of chemical substances such as chlorine, formaldehyde, and isoflurane in sterilization, disinfection, and anesthesia processes in hospital environments, despite their vital role in infection prevention, can pose serious health risks to staff. This study was conducted with the aim of quantitatively assessing the risk arising from occupational exposure to these compounds in hospitals across four provinces of the country. Materials and Methods: To estimate health risks, the United States Environmental Protection Agency (USEPA) quantitative risk assessment model was employed. The lifetime cancer risk (LCR) index was calculated for formaldehyde (a carcinogenic substance), and the hazard quotient (HQ) was calculated for isoflurane and chlorine (non-carcinogenic substances). Individual data were also collected through questionnaires and analyzed using SPSS version 16. Results: The results showed that the risk of exposure to chlorine was unacceptable in all examined occupations, with HQ values exceeding 1 in every case, indicating the potential for acute health effects. The highest level of chlorine risk was observed in the hospital laundry operator at Clinic number 1 in Hamedan. Regarding formaldehyde, the cancer risk (LCR) fell within the definite and probable risk range, and compared to WHO-recommended limits, the non-carcinogenic risk (HQ) was unacceptable in all occupations. The highest LCR was recorded among surgeons in a hospital in Kerman Province. Conclusion: The findings emphasize the necessity of revising chemical use processes, enhancing ventilation systems, implementing source-control measures, providing comprehensive staff training, and ensuring widespread use of personal protective equipment.   Risk management, Chlorine, Formaldehyde, Isoflurane, Occupational exposure, Hospitals مدیریت ریسک، کلر، فرمالدئید، ایزوفلوران، مواجهه شغلی، بیمارستان 76 90 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1151-2&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/172025/12/302025/10/22025/09/142025/09/1 1404/6/10 2026/02/82026/01/312026/01/262026/02/32025/12/212026/01/26 1404/11/6 abdulrahman Bahrami عبدالرحمان بهرامی bahrami@umsha.ac.ir 00319475328460017607 00319475328460017607 Yes Faezah Shariati فائزه شریعتی fayzhshryty474@gmail.com 00319475328460017608 00319475328460017608 No Farshid GHorbani Shahna فرشید قربانی fghorbani4@gmail.com 00319475328460017609 00319475328460017609 No Majid Habibi Mohjraz مجید حبیبی محرز m.habibi@umsha.ac.ir 00319475328460017610 00319475328460017610 No samira rahimnejad سمیرا رحیم نژاد rahimnejad.samira@yahoo.com 00319475328460017611 00319475328460017611 No

fa کاربرد ارگوتوکسیکولوژی بعنوان رویکردی نوین در کاهش ریسک مواجهه با مواد شیمیایی در محیط کار: یک مرور روایتی سابقه و هدف:  ارگوتوکسیکولوژی با تحلیل تعامل انسان، ماده شیمیایی و محیط کار، محدودیتهای رویکرد سنتی سم شناسی صنعتی را برطرف میکند. این حوزه با به کارگیری فناوری های نوین و طراحی ارگونومیک، ارزیابی جامعتری از ریسک ارائه داده و راهکارهای مؤثری برای کاهش مواجهه شیمیایی ارائه می دهد. مواد و روش ها: این مطالعه مروری از طریق جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌ های اطلاعاتی بین‌المللی (PubMed، Scopus و Web of Science) و پایگاه ‌های اطلاعاتی فارسی (SID، Magiran) برای مقالات منتشر شده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲5 انجام شد. استراتژی جستجو شامل ترکیبی از کلمات کلیدی بود و مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند و سپس داده‌های استخراج شده از طریق تحلیل موضوعی طبقه ‌بندی و شفاف‌ سازی شدند. یافته ها: براساس مطالعات انجام شده کاربرد ارگوتوکسیکولوژی را در ۴ زمینه می توان عنوان کرد که عبارتند از: ۱. طراحی محیط کار ارگوتوکسیکولوژیک: از شناسایی خطر تا کنترل، ۲.طراحی ابزارها و تجهیزات برای کاهش تماس با مواد شیمیایی، ۳.ارزیابی ارگونومیک سیستم‌های انتقال بسته برای کاهش بارآلودگی شیمیایی در بیمارستان ها و۴-کاربرد سیستم 5Sدر ارگوتوکسیکولوژی برای کاهش مواجهه با مواد شیمیایی می باشد. نتیجه گیری: مطالعات نشان می‌دهد که کاهش مواجهه با مواد سمی فقط با تجهیزات حفاظت فردی ممکن نیست و استفاده از کنترل‌های مهندسی و طراحی ارگونومیک فرآیندها ضروری است. این رویکرد منجر به کاهش مواجهه شیمیایی، افزایش ایمنی و بهره‌وری در صنایع و نیز بهبود مدیریت مواد خطرناک در بیمارستان‌ها می‌شود.   Background and Objectives: Ergotoxicology overcomes the limitations of traditional industrial toxicology by analyzing the triad of human, chemical, and workplace interactions. Through the application of modern technologies and ergonomic design, it delivers a more holistic risk assessment and implements practical measures to mitigate chemical exposure. Materials and Methods: This review study was conducted through a systematic search of international databases (PubMed, Scopus, and Web of Science) and Persian databases (SID, Magiran) for articles published from 1990 to 2025. The search strategy included a combination of keywords and articles were selected based on inclusion and exclusion criteria, and then the extracted data were categorized and clarified through thematic analysis. Results: Based on studies conducted, the application of Ergotoxicology can be stated in 4 areas, which are: 1. Design of the Ergotoxicological workplace: from hazard identification to control, 2. Design of tools and equipment to reduce exposure to chemicals, 3. Ergonomic evaluation of package transfer systems to reduce chemical contamination in hospitals, and 4. Application of the 5S system in Ergotoxicology to reduce exposure to chemicals. Conclusion: Studies show that reducing exposure to toxic substances is not possible with personal protective equipment alone, and that the use of engineering controls and ergonomic design of processes is essential. This approach leads to reduced chemical exposure, increased safety and productivity in industries, and improved management of hazardous substances in hospitals. Ecotoxicology, Toxicology, Risk assessment, Ergonomics ارگوتوکسیکولوژی, سم شناسی, ارزیابی ریسک, ارگونومی 91 100 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-222-5&slc_lang=fa&sid=1 2026/01/292026/01/172025/12/302025/10/22025/09/142025/09/12025/12/21 1404/9/30 2026/02/82026/01/312026/01/262026/02/32025/12/212026/01/262026/03/9 1404/12/18 zahra rahimi زهرا رحیمی sepino578@gmail.com 00319475328460018045 00319475328460018045 No negar safarpour نگار صفرپور karchanym@gmail.com 00319475328460018046 00319475328460018046 No ali salehi sahlabadi علی صالحی سهل آبادی karchany@yahoo.com 00319475328460018047 00319475328460018047 No narges asadi نرگس اسدی habibkavari@gmail.com 00319475328460018048 00319475328460018048 No Hojatollah Hossainian حجت الله حسینیان HojatollahHossainian@gmail.com 00319475328460018049 00319475328460018049 Yes mohsen pousadeghian محسن پورصادقیان* poursadeghiyan@gmail.com 00319475328460018050 00319475328460018050 No