fa jalali 1402 6 1 gregorian 2023 9 1 10 2 online 1 fulltext

fa ارائه‌ی الگویی جهت ارزیابی خطرات انبار موادمنفجره در معادن با استفاده از روش تلفیقی آراس-آنتروپی‌شانون در محیط فازی سابقه و هدف: انبار موادمنفجره از جمله قسمت های خطرناک در معادن محسوب می‌شود و افراد شاغل در آن در معرض انواع خطرها و آسیب‌های فیزیکی، شیمیایی و روانی هستند که ممکن است بر سلامت آن‌ها تأثیر منفی بگذارد؛ لذا پژوهش حاضر در این راستا و با هدف ارائۀ الگویی برای ارزیابی خطرات موجود در این انبارها انجام شد. مواد و روش‌‌ها: ابتدا با استفاده از روش ارزیابی ریسک Fine-Kinney، معیارهای مؤثر در تعیین خطرات انبار موادمنفجره شامل شدت، احتمال و فرکانس مواجهه شناسایی و سپس وزن هر یک از معیارها با استفاده از روش آنتروپی‌شانون محاسبه شد. درنهایت، خطرات انبارهای موادمنفجره تعیین و اولویت‌بندی آن‌ها با استفاده از روش آراس مشخص شد. یافته‌ها: براساس محاسبات روش آنتروپی‌شانون، از بین سه معیار بررسی‌شده، معیار شدت با وزن 0.61 بیشترین وزن را به خود اختصاص داد. همچنین بین ریسک‌های مختلف بررسی‌شده، به‌ترتیب، استفاده از هرگونه وسایل ایجادکننده‌ی شعله در انبار (14R)، استفاده‌نکردن از وسایل مخصوص حین بازکردن صندوق موادمنفجره (17R) و بازکردن صندوق ها در داخل انبار (7R) خطرات مهم انبارهای موادمنفجره شناخته شدند. نتیجه‌گیری: در این مطالعه، معیار شدت مهم‌ترین معیار و استفاده از هرگونه وسایل ایجادکننده‌ی شعله در انبار مهم‌ترین ریسک شناخته شد. همچنین مشخص شد روش پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان روش ارزیابی ریسک برای شناسایی خطرات موجود در انبار موادمنفجره استفاده شود.   Background and Objective: Explosives storage is considered one of the most dangerous working parts of mines where the people working there are exposed to all kinds of physical, chemical, and psychological risks and injuries that can negatively affect their health. Therefore, the current research aimed to provide a model for risk assessment of hazards in these warehouses. Materials and Methods: Firstly, using the Fine-Kinney risk assessment method, the effective criteria in determining the risks of explosives warehouse, including including intensity, probability and frequency of exposure were identified. Therafter, the weight of each criterion was calculated using Shannon's entropy method. Finally, the risks of explosives warehouses were determined and prioritized using the ARAS method. Results: Based on Shannon's entropy method calculations, the intensity criterion with a weight of 0.61 was assigned the most weight among the three investigated criteria. Moreover, among the various risks investigated, the use of any flame-producing devices in the warehouse (R14), non-use of special tools while opening the box of explosives (R17), and opening the boxes inside the warehouse (R7) were determined as the most important risks of explosives warehouses. Conclusion: In this study, intensity was determined as the most important criterion, and the use of any flame-producing devices in the warehouse was determined as the most important risk. The proposed method can be used as a risk assessment method to identify the risks in the warehouse of explosives.   ARAS method, Fuzzy sets, Explosive materials, Risk assessment, Shannon's Entropy method ارزیابی ریسک, موادمنفجره, مجموعه‌های فازی, روش آراس, روش آنتروپی‌شانون 69 80 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-879-1&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/24 1402/2/4 2023/05/9 1402/2/19 Edris Soltani Student Research Committee, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran ادریس سلطانی e.soltani@edu.umsha.ac.ir 00319475328460015492 00319475328460015492 Yes کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

fa بررسی کیفیت خواب و کیفیت زندگی کارگران صنعتی دارای شیفت چرخشی سابقه و هدف: خواب نیازی حیاتی برای انسان است. کارگران صنعتی از جمله افرادی هستند که به دلیل داشتن شیفت کاری چرخشی، از بی خوابی و مشکلات خواب رنج می برند؛ لذا هدف از مطالعه‌ی حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی کارگران صنعتی دارای شیفت چرخشی است. مواد و روش‌‌ها: این پژوهش توصیفی-مقطعی بین 234 نفر از کارگران صنعتی انجام شد. داده ها با استفاده از پرسش‌نامه‌ی اطلاعات دموگرافیک، فرم کوتاه پرسش‌نامه‌ی کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) و شاخص کیفیت خواب پیتسبورگ (PSQI) جمع آوری شدند. به‌منظور تجزیه‌‌وتحلیل داده ها، از آزمون های هم‌بستگی پیرسون، آزمون تی مستقل و one‐way ANOVA در نرم افزار SPSS نسخه‌ی 24 استفاده شد. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت کنندگان 5.7 ± 31.6 سال بود. میانگین و انحراف معیار امتیاز WHOQOL-BREF و PSQI به ترتیب برابر با 11.3±66.5 و 1.6±5.8 محاسبه شد. بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی کارگران هم‌بستگی معنی دار آماری وجود داشت (0.31- r = و 0.001P<). افراد با سن بالاتر و سابقه‌ی کاری بیشتر دارای کیفیت خواب و زندگی پایین تری بودند. همچنین، زنان نسبت به مردان و افراد متأهل نسبت به افراد مجرد، کیفیت خواب و کیفیت زندگی پایین تری را تجربه می کردند. نتیجه‌گیری: کیفیت خواب نامطلوب به عنوان عاملی مؤثر، می تواند تأثیر منفی بر کیفیت زندگی کارگران داشته باشد. ازآنجایی‌که تأخیر در به خواب رفتن و اختلالات خواب دو عامل تأثیرگذار در کیفیت خواب کارگران در این پژوهش عنوان شد، مدیران و سرپرستان باید ترتیبی اتخاذ کنند که با برنامه ریزی مناسب، شیفت های کاری را منطبق بر چرخه‌ی شبانه‌روزی (Circadian rhythms) بهینه کنند.   Background and Objective: Sleep is a vital need for humans. Industrial workers are among the people who suffer from insomnia and sleep problems due to their rotating shifts. This study aimed to investigate the relationship between sleep quality and the quality of life of industrial workers with rotating shifts. Materials and Methods: This descriptive-cross-sectional study was conducted on 234 industrial workers. Data were collected using a demographic information questionnaire, a short form of the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). The collected data were analyzed by Pearson correlation tests, independent t-test, and one-way analysis of variance in SPSS software (version 24). Results: The mean and standard deviation of the age of the participants was 31.6±5.7 years. The mean and standard deviation of WHOQOL-BREF and PSQI scores were 66.5±11.3 and 5.8±1.6, respectively. There was a statistically significant correlation between sleep quality and quality of life of the studied workers (r=-0.31 and P<0.001). Individuals in older age groups and more work experience had lower quality of sleep and quality of life. Moreover, females and married people experienced lower quality of sleep and quality of life, compared to males and single people, respectively. Conclusion: Insufficient sleep quality as an effective factor can decrease the quality of life of workers. Since delays in falling asleep and sleep disorders are mentioned as two factors affecting the sleep quality of workers in this research, managers and supervisors should make arrangements to optimize work shifts according to the circadian cycle with proper planning.   Sleep Quality, Quality of Life, Industrial Workers, Rotating Shift کیفیت خواب, کیفیت زندگی, کارگران صنعتی, شیفت چرخشی 81 88 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1058-1&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/18 1402/1/29 2023/05/92023/06/17 1402/3/27 Seyvan Sobhani Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Qazvin University of Medical Science, Qazvin, Iran سیوان سبحانی seyvan.sobhani21@gmail.com 00319475328460015493 00319475328460015493 No گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، ایران Sara Tabanfar Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Qazvin University of Medical Science, Qazvin, Iran سارا تابان فر saratabanfar.1994@gmail.com 00319475328460015494 00319475328460015494 Yes گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، ایران

fa ارزیابی کیفیت زندگی کاری در رانندگان تاکسی‌های شهری؛ مطالعه‌ی موردی در شمال غربی ایران سابقه و هدف: کیفیت زندگی کاری یکی از مؤلفه‌های مهم و تأثیرگذار سازمانی است و تاکسی متداول‌ترین وسیله‌ی حمل‌ونقل در شهرهای کوچک است. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت زندگی کاری و عوامل مؤثر بر آن در رانندگان تاکسی شهری انجام شده است. مواد و روش‌‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی‌تحلیلی روی 176 نفر از رانندگان تاکسی شهری یکی از شهرهای جنوب استان آذربایجان غربی صورت گرفت. افراد به‌روش سرشماری و با درنظرگرفتن معیارهای ورود، وارد مطالعه شدند و به پرسش‌نامه‌‌ای دوقسمتی حاوی اطلاعات دموگرافیک و کیفیت زندگی کاری والتون پاسخ دادند. درنهایت آنالیزهای آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS 24 در سطح معناداری 0.05 انجام شد. یافته‌ها: تعداد 18 راننده در سطح پایین، 151 راننده در سطح متوسط و 7 راننده در سطح بالایی از کیفیت زندگی کاری قرار داشتند. هم‌بستگی ضعیف و مثبتی بین نمره‌ی کیفیت زندگی با سن و سابقه‌ی کاری برقرار بود. تفاوت معناداری در برخی از ابعاد کیفیت زندگی کاری براساس ویژگی‌های فردی رانندگان وجود داشت؛ اما به‌صورت کلی، میانگین نمره‌ی کیفیت زندگی کاری با عوامل فردی از قبیل سطح تحصیلات، وضعیت تأهل و شاخص توده‌ی بدنی رانندگان، ارتباط معناداری نداشت. نتیجه‌گیری: وضعیت کیفیت زندگی کاری در اغلب رانندگان در سطح پایین و متوسط قرار داشت. به‌صورت کلی، میانگین نمره‌ی کیفیت زندگی کاری با عوامل فردی از قبیل سطح تحصیلات، وضعیت تأهل و شاخص توده‌ی بدنی رانندگان، ارتباط معناداری نداشت. مطالعات جامع‌تری در این زمینه نیاز است. Background and Objective: The Quality of Working Life (QWL) is one the most influential organizational factors, and taxi is the most common public transport system in small cities. The present study aimed to evaluate the QWL and its associated factors among urban taxi drivers. Materials and Methods: This descriptive-analytical study was performed with 176 urban taxi drivers working in one of the southern cities of West Azerbaijan province, Iran. Using the census method, individuals entered into the study considering the inclusion criteria and answered a two-part questionnaire consisting of demographic characteristics and Walton’s QWL questions. Finally, the collected data were analyzed in SPSS software (version 24). Results: The QWL evaluation showed that 18 drivers were at a low level, 151 drivers were at a moderate level, and 7 drivers were at a high level. Weak and positive correlations were observed between QWL and age and work experience. Some individual characteristics were found to be significantly associated with some aspects of QWL; however, the mean score of QWL was not significantly associated with individual characteristics, such as education level, marital status, and body mass index (BMI). Conclusion: The QWL was low and moderate in most drivers. In general, the mean score of QWL was not significantly associated with individual characteristics, such as educational level, marital status, and drivers’ BMI. Further comprehensive studies are required in this regard.   Driver, Quality of Working Life, Urban Taxi کیفیت زندگی کاری, راننده, تاکسی شهری 89 98 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-703-3&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/21 1401/12/2 2023/05/92023/06/172023/04/13 1402/1/24 Ramin Rahmani Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health and Occupational Health & Safety Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran رامین رحمانی 1raminrahmani@gmail.com 00319475328460015495 00319475328460015495 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده‌ی بهداشت و مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Shakiba Babakhani Department of Ergonomics, School of Public Health, Ahvaz Jundishapour University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran شکیبا باباخانی shakiba.ohe.babakhani@gmail.com 00319475328460015496 00319475328460015496 No گروه ارگونومی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران Maryam Ashouri Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مریم عشوری maryam.ashouri2018@gmail.com 00319475328460015497 00319475328460015497 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Edris Soltani Student Research Committee, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran ادریس سلطانی edrisssssoltrni@gmail.com 00319475328460015498 00319475328460015498 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mamand Mamand Baboli Niya Department of Ergonomics, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مامند بابلی نیا mamandba65@gmail.com 00319475328460015499 00319475328460015499 Yes گروه ارگونومی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

fa بررسی رابطه‌ی بین استرس شغلی و قصد ترک شغل و بازنشستگی زودهنگام در پرستاران؛ بررسی نقش میانجی خشنودی شغلی سابقه و هدف: استرس شغلی وضعیتی تعاملی بین موقعیت شغلی و فرد شاغل در آن شغل است. در الگوی نامتوازن تلاش‌پاداش که روشی برای اندازه‌گیری استرس شغلی است روابط نامتوازن میان تلاش‌های سرمایه‌گذاری‌شده و پاداش‌های دریافت‌شده در کارکنان موجب واکنش‌های استرس‌زا می‌شود که در طولانی‌مدت آسیب‌های جسمی و روانی در فرد ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه‌ی بین استرس شغلی و قصد ترک شغل و بازنشستگی زود هنگام با بررسی نقش میانجی خشنودی شغلی در پرستاران انجام شد. مواد و روش‌‌ها: این مطالعه از نوع مطالعات همبستگی است که در سال 1397 به روش میدانی انجام شد و از طریق پرسش‌نامه، داده‌های اولیه  جمع‌آوری شدند. نمونه‌های مطالعه‌شده در این پژوهش 455 نفر از پرستاران شاغل در بیمارستان‌های دولتی شهر همدان بودند. ابزارهای جمع‌آوری داده در این پژوهش از چهار پرسش‌نامه‌ی خودگزارش‌دهی شامل پرسش‌نامه استرس شغلی (سیگریت)، قصد ترک شغل (کامن)، بازنشستگی زودهنگام (گیلارد ودسمیت) و خشنودی شغلی (کندال و هیولین) استفاده شد. در نهایت، پس از جمع‌آوری داده‌ها، به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS نسخه‌ی 18 و AMOS23 استفاده شد. سطح معناداری در این مطالعه کمتر از 0.05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که بین نبود توازن تلاش‌پاداش و رضایت شغلی رابطه‌ی منفی معنادار و بین نبود توازن تلاش‌پاداش و قصد ترک شغل رابطه‌ی مثبت معنادار وجود داشت؛ اما بین نبود توازن تلاش‌پاداش و قصد بازنشستگی زودهنگام رابطه‌ی معناداری مشاهده نشد. همچنین بین فشار شغلی و رضایت شغلی رابطه‌ی منفی معنادار وجود داشت؛ اما بین این متغیر با قصد ترک شغل و قصد بازنشستگی زودهنگام رابطه‌ی معنی‌داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه و متغیرهای به‌کاررفته در این پژوهش، به‌ویژه متغیرهایی که نقش میانجی داشتند، باید به برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌های سازمانی برای کاهش بیماری‌های شغلی ناشی از استرس و افزایش سلامت کارکنان توجه شود.   Background and Objective: Job stress is an interactive situation between the job situation and the person having that job. In the effort-reward imbalance model, which is a method for measuring job stress, the imbalanced relationship between the invested efforts and the rewards received causes stressful reactions in employees, which in the long term causes physical and mental damage to the person. The present study aimed to examine the relationship between job stress and the intention to turnover and early retirement by investigating the mediating role of job satisfaction among nurses. Materials and Methods: This correlational study was conducted in 2017 through field methods and questionnaires. The study sample consisted of 455 nurses working in the governmental hospitals of Hamedan, Iran. Data collection tools included four self-report questionnaires, including job stress, intention to turnover, early retirement, and job satisfaction. Finally, after data collection, SPSS software (version 18) and AMOS23 were used for data analysis. Results: Based on the findings of the present research, a significant negative relationship was observed between effort-reward imbalance with job satisfaction and a significant positive relationship with the intention to turnover. However, no significant relationship was found between effort-reward imbalance and the intention to retire early. Additionally, although a significant negative relationship was seen between job stress and job satisfaction, there was no significant relationship between this variable and the intention to turnover the job and the intention to retire early. Conclusion: According to the obtained results, the variables used in this research, especially the variables with a mediating role, should be considered in organizational planning and policy makings to reduce occupational diseases and enhance employees’ health.   Early retirement, Intention to turnover, Job satisfaction, Job stress, Nurses استرس شغلی, قصد ترک شغل, بازنشستگی زودهنگام, خشنودی شغلی, پرستاران 99 106 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1043-1&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/212023/02/7 1401/11/18 2023/05/92023/06/172023/04/132023/05/28 1402/3/7 Nasim Alipour Department of Anesthesiology, School of Allied Medical Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. نسیم علی‌پور tayebeh.lorestani@gmail.com 00319475328460015500 00319475328460015500 No گروه بیهوشی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Seyed Ali Mahdion Department of Anesthesiology, School of Allied Medical Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. سیدعلی مهدیون tayebehlorestanii@gmail.com 00319475328460015501 00319475328460015501 No گروه بیهوشی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Amir Asadi Fakhr Department of Anesthesiology, School of Allied Medical Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. امیر اسدی فخر 00319475328460015502 00319475328460015502 No گروه بیهوشی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mehraneh Shabani Department of Anesthesiology, School of Allied Medical Sciences,Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مهرانه شعبانی mehrane.shabani@gmail.com 00319475328460015503 00319475328460015503 Yes گروه ارگونومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

fa ارزیابی وضعیت توانایی کار و ارتباط آن با خستگی و سلامت در کارگران صنایع جنوب شرق ایران سابقه و هدف: افزایش سن نیروی کار یکی از مشکلاتی است که به کاهش توانایی کار شاغلان منجر شده است. هدف این مطالعه ارزیابی توانایی کار درک‌شده و ارتباط آن با خستگی، سلامت عمومی و ذهنی در کارگران صنعتی است. مواد و روش‌‌ها: در این مطالعه‌ی مقطعی، 350 نفر از شاغلان صنایع مختلف شهر زاهدان شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از فقره‌ی اول پرسش‌نامه‌ی شاخص توانایی کار تحت عنوان امتیاز توانایی کار (WAS)، مقیاس ارزیابی خستگی و مقیاس‌های سلامت عمومی و سلامت ذهنی پرسش‌نامه‌ی ‌‌کپنهاگن جمع‌آوری شد. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. تحلیل‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 24 انجام شد. یافته‌ها: میانگین نمره‌ی توانایی کار درک‌شده 1.59±4.76 بود که در سطح ضعیف طبقه‌بندی می‌شود. براساس نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه‌، متغیرهای خستگی، سلامت عمومی و سلامت ذهنی تأثیر معنی‌داری بر توانایی کار درک‌شده داشتند که دراین‌بین، قوی‌ترین ارتباط مربوط به خستگی بود (0.324-=β و 0.001>P). نتایج مطالعه ارتباطی بین نمایه‌ی توده‌ی بدنی و توانایی کار درک‌شده نشان نداد (0.021-=β و 0.05<P). نتیجه‌گیری: مطابق یافته‌های پژوهش، توانایی کار درک‌شده در سطح ضعیف قرار داشت. متغیرهای خستگی و سلامت عمومی بیشترین تأثیر را روی توانایی کار درک‌شده داشتند. پیشنهاد می‌شود مطالعاتی درراستای شناسایی سایر عوامل مؤثر بر توانایی کار طراحی و اجرا شود.   Background and Objective: Workforce aging is one of the problems leading to a decrease in working ability. This study aimed to evaluate the perceived work ability and its association with fatigue, as well as general and mental health in industrial workers. Materials and Methods: A total of 350 people working in various industries of Zahedan, Iran, participated in this cross-sectional study. The data were collected using the first item of the work ability index questionnaire known as work ability score (WAS), the fatigue assessment scale, as well as the general and mental health scales of the Copenhagen questionnaire. The Pearson correlation and multiple linear regression were used to analyze the data. The data were analyzed using SPSS software (version 24). Results: The mean score of the WAS among the studied subjects was 4.76±1.59, which is categorized as a poor level. According to the results of multiple linear regression analysis, fatigue, general health, and mental health had a significant effect on perceived work ability, among which the strongest relationship was related to fatigue (β=-0.324; P<0.001). The results of the study did not show a relationship between body mass index and perceived work ability (β=-0.021; P<0.05). Conclusion: According to the findings of the research, the perceived work ability was at a poor level. Fatigue and general health had the greatest effect on perceived work ability. It is suggested to design and implement studies in order to identify other factors affecting work ability.   Fatigue, General Health, Mental Health, Work Ability توانایی کار, خستگی, سلامت عمومی, سلامت ذهنی 107 114 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1041-1&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/212023/02/72023/02/5 1401/11/16 2023/05/92023/06/172023/04/132023/05/282023/04/15 1402/1/26 Mohammad Hosein Mahmoodi Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Science, Sari, Iran محمدحسین محمودی hoseinmahmoodi855@gmail.com 00319475328460015504 00319475328460015504 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندارن، ساری، ایران Haji Omid Kalteh Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Science, Sari, Iran حاجی امید کلته h.omid@mazums.ac.ir 00319475328460015505 00319475328460015505 Yes گروه مهندسی بهداشت حرفه‌‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندارن، ساری، ایران Siavash Etemadi Nezhad Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Science, Sari, Iran سیاوش اعتمادی نژاد dr.setemadi@yahoo.com 00319475328460015506 00319475328460015506 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندارن، ساری، ایران Abolfazl Hossein Nataj Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Science, Sari, Iran ابوالفضل حسین نتاج hosseinnataj.a@gmail.com 00319475328460015507 00319475328460015507 No گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyed Ehsan Samaei Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Science, Sari, Iran سیداحسان سمائی Samaeiehsan89@gmail.com 00319475328460015508 00319475328460015508 No گروه مهندسی بهداشت حرفه‌‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندارن، ساری، ایران

fa مدل‌سازی تأثیر فاکتورهای فردی، شغلی و سازمانی در وقوع حوادث شغلی در یک شرکت گاز سابقه و هدف: گاز شهری یک ماده خطرناک با اشتعال‌پذیری بالا است که ایجاد رفتارها و شرایط ناایمن در انتقال و توزیع آن می‌تواند حوادث زیادی را در پی داشته باشد. ازاین‌رو مطالعه حاضر باهدف اصلی مدل‌سازی تأثیر فاکتورهای فردی، شغلی و سازمانی در وقوع حوادث شغلی در شرکت گاز استان آذربایجان غربی انجام شده‌است. مواد و روش‌‌ها: در این مطالعه‌ی مقطعی، محقق پرسش‌نامه‌ای معتبر جهت شناسایی فاکتورهای مؤثر بر وقوع حوادث شغلی طراحی کرده‌است. پرسش‌نامه‌ در میان 500 نفر از کارکنان شرکت گاز توزیع و تعداد 379 پرسش‌نامه قابل‌قبول (79.4%) جهت تجزیه‌وتحلیل دریافت گردید. ارتباط بین متغیرهای مطالعه با آزمون همبستگی و با استفاده از نرم‌افزار SPSS (نسخه 24 )مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (Structural Equeation Modelling - SEM) با استفاده از نرم‌افزار AMOS انجام شد. یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میانگین نمره فاکتورهای پرسش‌نامه (0.82 ±) 2.84 بود. بررسی نمرات فاکتورهای مختلف پرسش‌نامه نشان داد که میانگین نمره فاکتور سازمانی 3.21 نسبت به میانگین نمره فاکتورهای فردی (2.53) و شغلی (2.79) بیشتر است. نظارت و مدیریت ایمنی از زیر فاکتورهای سازمانی دارای بیشترین (3.77) و درک خطر از زیر فاکتورهای فردی دارای کمترین اهمیت (1.96) در ایجاد رفتارها و شرایط ناایمن هستند. در مدل SEM، میزان تأثیر فاکتور شغلی بر فردی (0.54) بیشتر از میزان تأثیر فاکتور سازمانی بر فردی بود (0.24)، ولی فاکتورهای مختلف اثر معنی‌داری بر وقوع حوادث شغلی نداشتند. نتیجه‌گیری: مدیریت سازمان باید با نظارت و برنامه‌ریزی مناسب بتواند فاکتورهای سازمانی به‌عنوان مهم‌ترین فاکتور مؤثر را کنترل کند. همچنین با بهبود فاکتورهای شغلی و فردی مؤثر در ایجاد رفتارها و شرایط ناایمن می‌توان به پیشگیری از حوادث شغلی در محیط کار کمک نمود.   Background and Objective: Municipal gas is a hazardous substance with high flammability, and unsafe acts and conditions in its transmission and distribution can lead to numerous accidents. Therefore, the present study was conducted with the main aim of modeling the effect of individual, occupational, and organizational factors in the occurrence of occupational accidents in the West Azerbaijan gas company. Materials and Methods: In this cross-sectional study, a validated researcher-made questionnaire was used to identify factors influencing the occurrence of occupational accidents. A questionnaire was distributed among 500 employees of the company and a total of 379 acceptable questionnaires (79.4%) were received for analysis. The relationship between the study variables was analyzed using SPSS 14 software. Structural equation modeling (SEM) was conducted in AMOS 18 software. Results: The results of the present study showed that the mean score of the questionnaire factors was 2.84 (±0.82). Examining the scores of different factors of the questionnaire indicated that the average score of the organizational factor (3.21) was greater than that of the individual (2.53) and occupational (2.79) factors. Safety supervision and management, as one of the organizational sub-factors, had the highest importance (3.77), while risk perception, as one of the individual sub-factors, had the least importance (1.96) in creating unsafe acts and conditions. In the SEM model, the effect of the occupational factor on the individual factor (0.54) was higher than the effect of the organizational factor on the individual factor (0.24); however, different factors had no significant effect on the occurrence of occupational accidents. Conclusion: The management of the organization must control the organizational factors as the most important influencing factor with appropriate monitoring and planning. Moreover, it is possible to help prevent occupational accidents in the workplace by improving occupational and personal factors effective in creating unsafe acts and conditions.   Occupational Accidents, Safety Resources, Supervision, Unsafe Acts, Unsafe Conditions رفتارهای ناایمن, شرایط ناایمن, حوادث شغلی, منابع ایمنی, نظارت 115 128 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-639-3&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/212023/02/72023/02/52023/01/7 1401/10/17 2023/05/92023/06/172023/04/132023/05/282023/04/152023/05/28 1402/3/7 Zahra Samadi School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran زهرا صمدی samadizahra.z.s@gmail.com 00319475328460015509 00319475328460015509 No دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ایران Mohammad Haj Agha Zade Department of Occupational Health, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia Iran محمد حاج آقازاده hajaghazadeh@gmail.com 00319475328460015510 00319475328460015510 No دانشیار گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ایران Bahram Rahimi Chief of safety and fire fighting of West Azarbaijan gas company, Urmia, Iran بهرام رحیمی b_rehimi@yahoo.com 00319475328460015511 00319475328460015511 No رئیس ایمنی و آتش‌نشانی شرکت گاز استان آذربایجان غربی، ارومیه، ایران Abolfazl Ghahremani Department of Occupational Health, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia Iran ابوالفضل قهرمانی ghahramani.a@gmail.com 00319475328460015512 00319475328460015512 Yes دانشیار گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ایران

fa مطالعه خطر و قابلیت عملکرد انسانی در سامانه تأمین اکسیژن بیمارستان بوعلی قزوین در سال 1401 سابقه و هدف: درمان با اکسیژن یکی از بخش‌های جدایی‌ناپذیر یک بیمارستان است که به‌عنوان روش درمانی توسط سازمان جهانی بهداشت معرفی‌شده است و هرگونه خطای انسانی در این زمینه می­تواند نتایج فاجعه­باری به همراه داشته باشد. هدف از این پژوهش تحلیل خطر سامانه تأمین اکسیژن یکی از بیمارستان­های قزوین با استفاده از روش مطالعه خطر و قابلیت عملکرد انسانی است. مواد و روش‌‌ها: این پژوهش در دو مرحله انجام شد. نخست اعضای گروه مطالعاتی با تخصص­های مختلف بنا بر هدف مطالعه، برای بهره­گیری از تجارب در انواع حالت­های ممکن بروز خطرات عملیات انسانی انتخاب شدند، سپس با توجه به بازدیدهای میدانی، مصاحبه و مستندات موجود وظایف افراد مرتبط باهدف توسط روش تجزیه‌وتحلیل سلسله مراتبی وظایف، آنالیز گردید. در مرحله بعد، انواع خطاها و علل بروز آن ها توسط روش مطالعه خطر و قابلیت عملکرد انسانی شناسایی و کنترل­های پیشنهادی جهت کاهش خطر های غیرقابل‌قبول ارائه گردید. یافته‌ها: با توجه به 75 سناریو به‌دست‌آمده از روش مورداستفاده، نتایج حاکی از آن است که عدم انجام‌وظیفه شغلی با 32.42% به‌عنوان مهم‌ترین پارامتر، با مهم‌ترین عوامل بروز خطای انسانی همانند لغزش حافظه (38%) و بارکاری زیاد (31%) در سه دسته پیامد حریق، انفجار و کاهش اکسیژن ارسالی به بخش ها نقش دارد. نتیجه‌گیری: این روش می تواند با استفاده از روش‌های بهبود شرایط کاری، تغییر در نحوه آموزش، مجهز نمودن حسگر تشخیص غلظت اکسیژن، استفاده از مخزن اکسیژن مایع جهت کاهش ریسک حریق، انفجار و کاهش فشار اکسیژن ارسالی به واحدهای مختلف مورداستفاده قرار گیرد.   Background and Objective: Oxygen therapy is one of the integral parts of a hospital, which has been introduced as a therapeutic use of oxygen, and any human error in this field can cause disastrous consequences. The present study aimed to analyze the risk of the oxygen supply system of a hospital in Qazvin using the method of studying risk and human performance. Materials and Methods: In this research, firstly, study team members were selected according to the purpose of the study to benefit from their experiences in discovering the possible situations of human operation risks. According to the field visits, interviews, and existing documents, the duties of people related to the objective were analyzed by the Hierarchical Task Analysis technique. Following that, the types of errors and causes were identified, and proposed controls were presented to reduce unacceptable risks. Results: According to the 75 scenarios obtained from the used method, the results indicate that failure to perform job duties with 32.42% as the most important parameter, with the essential factors of human error, such as memory slip (38%) and heavy workload (31%), plays a role in the three categories of consequences of fire, explosion, and reduction of oxygen sent to the departments. Conclusion: This method can be used to reduce the risk of fire, explosion, and oxygen pressure sent to different units by using the techniques of improving working conditions, changing the way of training, equipping the oxygen concentration detection sensor, and using the liquid oxygen tank.   Hospital, Human Error, Oxygen, Risk Assessment, Safety ارزیابی خطر, خطای انسانی, اکسیژن, بیمارستان, ایمنی 129 138 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-694-2&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/212023/02/72023/02/52023/01/72022/12/14 1401/9/23 2023/05/92023/06/172023/04/132023/05/282023/04/152023/05/282023/02/20 1401/12/1 Behzad Shoveyri Student Research Committee, Faculty of Health, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran بهزاد شویری shoveyribehzad72@gmail.com 00319475328460015513 00319475328460015513 No کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Vida Zaroushani Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Disease, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran ویدا زراوشانی v.zaroushani@qums.ac.ir 00319475328460015514 00319475328460015514 Yes مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین ،قزوین، ایران Mehran Ghalenoei Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Disease, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran مهران قلعه نوی mghalenoy@qums.ac.ir 00319475328460015515 00319475328460015515 No مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین ،قزوین، ایران

fa تعیین سطح خطرات بیمارستانی در مشهد به‌روش ارزیابی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در بیمارستان (HOSHRA) سابقه و هدف: بیمارستان‌ها از سازمان‌های مهم در نظام درمانی هستند. ارزیابی خطر ابزاری برای کنترل آن‌ها است و مدیریت خطر در بیمارستان برای کاهش فراوانی حوادث بیمارستانی مفید است. این مطالعه به‌منظور ارزیابی خطرات ایمنی و بهداشت بیمارستان به‌روش ارزیابی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در بیمارستان (HOSHRA) انجام شد. مواد و روش‌‌ها: این مطالعه به‌صورت مقطعی در 32 بخش در بیمارستان آموزشی درمانی در سال 1401 در شهر مشهد انجام شد. داده‌ها با استفاده از چک‌لیست HOSHRA جمع‌آوری و با استفاده از فرمول‌های روش HOSHRA تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها: بالاترین امتیاز به‌دست‌آمده در حیطه‌ی مخاطرات ارگونومی (102.8) و کمترین امتیاز مرتبط با حیطه‌ی عوامل فیزیکی (67.28) در بیمارستان بود. به‌غیر از امتیاز حیطه‌ی ارگونومی، امتیاز حیطه‌های فیزیکی، شیمیایی، روانی و زیستی در سطح متوسط خطرات بود و حیطه‌ی‌ ارگونومی در سطحی پذیرفتنی قرار داشت. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد مخاطرات ارگونومی در سطحی پذیرفتنی قرار دارد ولی همچنان نیازمند پایش مداوم است؛ و از طرفی خطرات شیمیایی، ارگونومیکی، روانی، فیزیکی و زیستی در سطح ریسک پذیرفتنی نیستند و به اصلاحات بیشتری در آینده نیاز دارند.   Background and Objective: Hospitals are one of the most important organizations in the healthcare system. Risk assessment is a tool to control risks, and risk management in hospitals is of great help in the reduction of the risk of hazards and hospital accidents. The present study aimed to evaluate the safety and health risk of hospitals using the HOSHRA (hospital occupational safety and health risk assessment) method. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in 32 departments in a medical teaching hospital in Mashhad in 2022. The data were collected using the HOSHRA checklist and analyzed using the HOSHRA method formulas. Results: The highest and lowest scores pertained to ergonomic hazards (102.8) and physical agents (67.28) in the hospital. Except for the score of the ergonomics area, the scores of the physical, chemical, psychological, and biological areas were at the medium risk level, and the ergonomics area was at an acceptable level. Conclusion: The results of this study pointed out that ergonomic hazards are at an acceptable level, which requires continuous monitoring. On the other hand, chemical, ergonomic, psychological, physical, and biological risks are not acceptable at the risk level and need more revision in the future.   HOSHRA, Hospital, Risk Assessment ارزیابی خطر, (HOSHRA), بیمارستان 139 144 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-279-3&slc_lang=fa&sid=1 2023/04/242023/04/182023/02/212023/02/72023/02/52023/01/72022/12/142022/08/18 1401/5/27 2023/05/92023/06/172023/04/132023/05/282023/04/152023/05/282023/02/202022/12/31 1401/10/10 Hossein Ebrahimi Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran حسین ابراهیمی ebrahimihs3@mums.ac.ir 00319475328460015516 00319475328460015516 Yes دانشکده بهداشت، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Reza Esmaeili Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran رضا اسماعیلی rezaesmaeili794@yahoo.com 00319475328460015517 00319475328460015517 No دانشکده بهداشت، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Hadi Asadi Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran هادی اسدی asadyhadi60@gmail.com 00319475328460015518 00319475328460015518 No دانشکده بهداشت، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران