fa ارزیابی و اولویت‌بندی عوامل تأثیرگذار بر اثربخشی و موفقیت سیستم فرماندهی حادثه در صنایع فرایندی ایران با استفاده از روش‌های AHP و DEMATEL ایمنی Safety مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:#27ae60;"><strong>سابقه و هدف:</strong></span> یکی از چالش‌های مهمی که در صنایع فرایندی برای بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری به آن توجه می‌شود، بهینه‌سازی سیستم فرماندهی حوادث است. سیستم فرماندهی حادثه</span> (Incident Command System) <span dir="RTL" lang="AR-SA">رویکردی استاندارد برای کنترل و هماهنگی مدیریت حوادث در صحنه است . مطالعه‌ی حاضر به‌منظور ارزیابی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر اثربخشی سیستم فرماندهی حادثه</span> (ICS) <span dir="RTL" lang="AR-SA">با استفاده از روش‌های</span> AHP <span dir="RTL" lang="AR-SA">و</span> DEMATEL <span dir="RTL" lang="AR-SA">در صنایع فرایندی ایران انجام شد</span>.<br> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><strong><span style="color:#27ae60;">مواد و روش‌‌ها:</span></strong> در این تحقیق، ابتدا به تدوین و طراحی پرسش‌نامه به روش</span> AHP <span dir="RTL" lang="AR-SA">به‌منظور وزن‌دهی به معیارها و اولویت‌بندی آن‌ها و طراحی پرسش‌نامه به روش دیمتل به‌منظور مشخص کردن تأثیرپذیری و تأثیرگذاری متقابل معیارها و زیرمعیارها پرداخته شده است. سپس، پرسش‌نامه‌ها را 15 نفر از فرماندهان حادثه و مسئولان ایمنی صنایع فرایندی و فعالان حوزه‌ی مدیریت بحران شاغل در صنعت نفت و پتروشیمی تکمیل کردند</span>.<br> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:#27ae60;"><strong>یافته‌ها:</strong></span> در ارزیابی شاخص‌های اصلی سیستم فرماندهی حادثه با روش</span> AHP<span dir="RTL" lang="AR-SA">، فرماندهی رتبه‌ی یک با وزن معیار 0.256 را به خود اختصاص داده است. در ارزیابی شاخص‌های اصلی در روش دیمتل، فرماندهی بیشترین تأثیرگذاری با وزن معیار 10.59، بیشترین تأثیرپذیری با وزن معیار 11.9 و بیشترین تعامل با سیستم با وزن معیار 21.96 را به خود اختصاص داده است. در نهایت، استانداردسازی با وزن معیار 1.35 و حرفه‌ای‌گری با وزن معیار 1.19 شاخص‌های علّی بودند و فرماندهی با وزن معیار 0.50-، طرح‌ریزی/ ساختار سازمانی با وزن معیار 1- و امکانات و منابع با وزن معیار 0.18- شاخص‌های معلول به حساب آمدند</span>.<br> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:#27ae60;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong></span> با توجه به نتایج هر دو روش استفاده‌شده در پژوهش، شاخص فرماندهی دارای اهمیت و اثربخشی بسیار بالایی در موفقیت سیستم فرماندهی حادثه در صنایع فرایندی ایران است</span>.<br> &nbsp;</span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Background and Objective</span></span></b><b><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:-.1pt">:</span></span></b> One of the most important challenges that is considered in process industries to improve performance and increase productivity is the optimization of the incident command system (ICS). It is a standard approach to control and coordinate the management of incidents on the scene. The present study aims to evaluate and prioritize the factors affecting the effectiveness of the ICS using analytic hierarchy process (AHP) and decision-making trial and evaluation laboratory (DEMATEL) methods in process industries in Iran.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Materials and Methods:</span></span></b><b> </b>In this research, firstly, a questionnaire was compiled and designed using the AHP method in order to weigh the criteria and prioritize them, and a questionnaire was designed using the DEMATEL method in order to determine the effectiveness and mutual effect of the criteria and sub-criteria. Thereafter, the questionnaires were completed by 15 incident commanders, process industry safety officials, and crisis management activists working in the oil and petrochemical industry.<span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.05pt">Results:</span></span></b> Based on the results, AHP analysis ranked &#39;command&#39; highest with a standard weight of 0.256. DEMATEL results demonstrated &#39;command&#39; as the most influential (standard weight of 10.59), effective (11.9), and interactive (21.96) indicator. &#39;Standardization&#39; (1.35) and &#39;professionalism&#39; (1.19) emerged as causal factors, while &#39;command&#39; (-0.50), &#39;planning/organizational structure&#39; (-1), &#39;facilities and resources&#39; (-0.18), and &#39;disability index&#39; were responsive indicators.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:-.1pt">Conclusion:</span></span></b><b> </b>According to the results of both AHP and DEMATEL methods, the command index assumes critical importance and effectiveness in the success of the incident command system in process industries in Iran. </span></span></span></span></span></div> ICS, فرمان حادثه, شرایط اضطراری, AHP, دیمتل, صنایع فرایندی AHP, DEMATEL, ICS, Emergency situations, Incident command, Process industries 317 329 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1066-2&slc_lang=fa&sid=1 Omid kalatpor امید کلات پور kalatpour@umsha.ac.ir 100319475328460015614 100319475328460015614 Yes Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mostafa Mirzai Aliabadi مصطفی میرزایی علی آبادی mirzaei@umsha.ac.ir 100319475328460015615 100319475328460015615 No Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Moslem Papi مسلم پاپی papi.moslem@gmail.com 100319475328460015616 100319475328460015616 No Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران