fa شناسایی و ارزیابی ریسک‌های بهداشتی مواجهه با ترکیبات آلی فراّر در بخش‌های مختلف یک بیمارستان عوامل شیمیایی Chemical agents مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه و هدف:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA" style="font-size:10.0pt">شواهد موجود در مورد کیفیت هوای داخل بیمارستان‌های ایران بسیار محدود است. ترکیبات آلی فراّر (</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">VOCs</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) از جمله آلاینده‌های شیمیایی مهم در محیط‌های بیمارستانی به&rlm;شمار می‌روند. این مطالعه با هدف بررسی غلظت </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">VOC</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">ها در هوای بخش‌های مختلف یک بیمارستان و ارزیابی ریسک مواجهه با این ترکیبات انجام شد</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.15pt">مواد و روش‌‌ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<b>&nbsp;</b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">این مطالعۀ توصیفی-مقطعی در سال </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">۱۴۰۳</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> در </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">۲۰</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> بخش مختلف یکی از بیمارستان‌های شهر مشهد انجام شد. نمونه‌برداری غیرفعال با استفاده از لوله‌های جاذب حاوی کربن فعال انجام شد و تحلیل نمونه‌ها با استفاده از دستگاه</span> <span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">GC</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">/</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">MS</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">صورت گرفت. ارزیابی ریسک سرطان&rlm;زایی با استفاده از تکنیک مونت کارلو و در نرم&rlm;افزار کریستال بال انجام شد.</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">یافته‌ها: </span></span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">نتایج نشان داد </span><strong><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">تولوئن</span></strong><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> در اغلب بخش‌ها (ازجمله اتاق عمل، بلوک زایمان، مراقبت ویژۀ نوزادان، زنان و مامایی، جراحی زنان و اطفال، مراقبت‌های ویژه، اورژانس، سالن اصلی، کلینیک، آشپزخانه، رادیولوژی، لاندری، امحاء زباله و محوطه) بیشترین غلظت را داشت. در بخش خدمات استریل مرکزی و آزمایشگاه نیز به</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">‌</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">ترتیب </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">m, p</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">-زایلن و </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">O</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">-زایلن </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">غالب بودند (05/0></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). محاسبۀ ضریب خطر (</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">HQ</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) نشان داد </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">m, p</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">-زایلن و </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">O</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">-زایلن به</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">‌</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">ترتیب دارای بیشترین ضریب خطر برابر 99/626 و 09/478 بودند. کمترین ضریب خطر نیز برابر 001/0 و 91/0 به</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">‌</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">ترتیب مربوط به 5،3،1-تری متیل بنزن و سیکلوهگزانون بودند. </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.1pt">نتیجه‌گیری</span></span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">:</span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">نتایج حاکی از آن است که برخی از بخش‌ها، به‌ویژه آزمایشگاه‌ها و اتاق عمل، ممکن است به‌عنوان نقاط بحرانی برای مواجهه با</span> <span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">VOC</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">شناسایی شوند. بنابراین پیشنهاد می شود برنامه&rlm;های پایش و کنترل کیفیت هوا در بیمارستان</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">‌</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">ها برای حفظ سلامت کارکنان تقویت شود.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12pt"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:.15pt">Background and Objective</span></span><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:.15pt">:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">Evidence regarding indoor air quality in Iranian hospitals is very limited. Volatile Organic Compounds (VOCs) are considered important chemical pollutants in hospital environments. This study aimed to investigate the concentrations of VOCs in the air of different hospital departments and assess the associated exposure risks.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Materials and Methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">This descriptive cross-sectional study was conducted in 2024 in 20 departments of a hospital in Mashhad, Iran. Passive sampling was carried out using activated carbon adsorption tubes, and the collected samples were analyzed by GC/MS. Non-carcinogenic risks were assessed using the Monte Carlo technique in Crystal Ball software.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Results:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">The findings indicated that toluene had the highest concentrations in most departments (including operating rooms, delivery ward, neonatal intensive care unit, obstetrics and gynecology, pediatric surgery, intensive care units, emergency department, main hall, clinic, kitchen, radiology, laundry, waste disposal unit, and yard). In the central sterile services department and laboratory, m, p-xylene, and o-xylene were predominant, respectively (P < 0.05). Hazard quotient (HQ) analysis showed that m, p-xylene, and o-xylene had the highest HQ values of 626.99 and 478.09, respectively. The lowest HQ values were 0.001 and 0.91, corresponding to 1, 3 ,5-trimethylbenzene and cyclohexanone, respectively.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:-.1pt">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">The results suggest that certain departments, particularly laboratories and operating rooms, may serve as critical hotspots for VOC exposure. Therefore, strengthening air quality monitoring and control programs in hospitals is recommended to protect the health of both staff and patients.</span></span></span></span></div> ترکیبات آلی فراّر (VOCs), ارزیابی ریسک سلامت, روش مونت کارلو, آلودگی هوا, بیمارستان Air Pollution, Health Risk Assessment, Hospital, Monte Carlo Method, Volatile Organic Compounds (VOCs) 207 219 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1259-2&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Khoshabi جعفر خوش آبی Jafarkhoshabii@gmail.com 100319475328460018555 100319475328460018555 No Department of Health, Safety and Environment Management, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه HSE مدیریت سلامت ایمنی و محیط‌زیست، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Reza Hekmat-Shoar رضا حکمت شعار rezahekmatshoar@yahoo.com 100319475328460018556 100319475328460018556 Yes Department of Health, Safety and Environment Management, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و گروه محیط ایمنی بهداشتی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Mohsen Yazdani-Aval محسن یزدانی اول mohsen.yazdaniaval@gmail.com 100319475328460018557 100319475328460018557 No Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Mohammad Miri محمد می ری m_miri87@yahoo.com 100319475328460018558 100319475328460018558 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران