fa شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در مدیریت تغییر در صنایع نفتی با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی ایمنی Safety مقاله پژوهشي Research Article <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه و هدف:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA">مدیریت تغییر در صنایع نفتی به‌دلیل پیچیدگی فرایندها، مخاطرات ایمنی و الزامات قانونی، اهمیت ویژه‌ای دارد. شناخت دقیق عوامل مؤثر در عملکرد سیستم مدیریت تغییر می‌تواند سازمان‌ها را در کاهش مقاومت کارکنان، افزایش اثربخشی تغییرات و ارتقای فرهنگ ایمنی یاری رساند</span>.<span lang="FA"> هدف از انجام این مطالعه شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در مدیریت تغییر در صنایع نفتی با استفاده از تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (</span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:9.0pt">FAHP</span><span lang="FA">) بود.<b> </b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.15pt">مواد و روش‌‌ها:</span></span></span></span></span></b><span lang="FA">&nbsp;این مطالعه کیفی در سال 1404 در ایران انجام شد. در این مطالعه به‌منظور شناسایی عوامل تأثیرگذار در مدیریت تغییر در صنایع نفتی، از روش مطالعه متون علمی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با دوازده نفر از افراد درگیر با بحث مدیریت تغییر در صنایع نفتی استفاده شد. به‌منظور طبقه‌بندی متغیرهای شناسایی‌شده از روش دلفی دومرحله‌ای و برای تعیین اولویت آن‌ها از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی استفاده شد. جدول‌های مقایسه زوجی را شانزده متخصص تکمیل کردند. محاسبات با نرم‌افزار </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:9.0pt">MATLAB</span> <span lang="FA">انجام شد.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">یافته‌ها: </span></span></span></span></span></b><span lang="AR-BH">در نهایت، 68 فاکتور به‌عنوان عوامل مؤثر در مدیریت تغییر در صنایع نفتی شناسایی شد و این متغیرها در هفت گروه، شامل عوامل فردی، سازمانی، مدیریتی، آموزشی و توانمندسازی، فنی و عملیاتی، برون‌سازمانی و اجتماعی و فرهنگی طبقه‌بندی شد. نتایج </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:9.0pt">FAHP</span> <span lang="AR-BH">نشان داد که عامل مدیریت مهم‌ترین عامل (با وزن نسبی 178/0) و عوامل برون سازمانی و اجتماعی ـ فرهنگی کم‌اهمیت‌ترین عامل (وزن نسبی 121/0) هستند. تعهد مدیریت به ایمنی با وزن نسبی 138/0 مهم&shy;ترین عامل مدیریتی مؤثر در مدیریت تغییر در صنایع نفتی بود. همچنین، عوامل آگاهی درست از شرایط و مشکلات (وزن نسبی 082/0)، قابلیت اجرا (وزن نسبی 141/0)، برنامه آموزشی مستمر (وزن نسبی 213/0)، قابلیت اطمینان (وزن نسبی 118/0)، تطابق با استانداردها و الزامات قانونی (وزن نسبی 143/0) و فرهنگ ایمنی سازمان (وزن نسبی 298/0) مهم‌ترین عوامل فرعی (دارای بیشترین اولویت در هر گروه) شناخته‌شده بودند.</span><b> </b><b><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#005c2a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:-.1pt">نتیجه‌گیری</span></span></span></span><span style="color:#0d0d0d">:</span></span></b> <span lang="AR-BH">نتایج مطالعه نشان داد که موفقیت سیستم مدیریت تغییر در صنایع نفتی عمدتاً به تعهد مدیریت ارشد به ایمنی وابسته است و عوامل فردی، سازمانی و فنی نیز نقش مهمی دارند. در مقابل، عوامل برون‌سازمانی و اجتماعی ـ فرهنگی کمترین تأثیر را دارند و تقویت شایستگی‌های مدیریتی و ارتقای آموزش و نظام‌های فنی کلید بهبود تاب‌آوری سازمان است.</span></span></span></span></span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:.15pt">Background and Objective</span></span></span></b><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:.15pt">:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">Management of change (MOC) in the oil industry is of particular importance due to the complexity of processes, safety hazards, and regulatory requirements. A precise understanding of the factors influencing the performance of the MOC system can help organizations reduce employee resistance, enhance the effectiveness of changes, and promote a strong safety culture. This study aimed to identify, classify, and prioritize the factors affecting change management in the oil industry using the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Materials and Methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">This qualitative study was conducted in Iran in 2025. To identify the factors influencing change management in the oil industry, a comprehensive review of scientific literature and semi-structured interviews with 12 individuals involved in MOC activities were performed. A two-round Delphi method was used to classify the identified variables, and FAHP was applied to determine their priorities. Pairwise comparison matrices were completed by 16 experts. All computations were performed using MATLAB software.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005c2a"><span style="letter-spacing:-.1pt">Results:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">A total of 68 factors influencing change management in the oil industry were identified and classified into seven categories, namely individual, organizational, managerial, training and empowerment, technical and operational, external, and socio-cultural factors. FAHP results indicated that managerial factors were the most important (relative weight = 0.178), while external and socio-cultural factors were the least important (relative weight = 0.121). Management commitment to safety (relative weight = 0.138) was the most influential managerial factor. Furthermore, accurate awareness of conditions and problems (relative weight = 0.082), feasibility (relative weight = 0.141), continuous training programs (relative weight = 0.213), reliability (relative weight = 0.118), compliance with standards and legal requirements (relative weight = 0.143), and organizational safety culture (relative weight = 0.298) were identified as the most important sub-factors in each category.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:#005828"><span style="letter-spacing:-.1pt">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt">The findings demonstrated that the success of the MOC system in the oil industry largely depends on top management&rsquo;s commitment to safety, while individual, organizational, and technical factors also play significant roles. In contrast, external and socio-cultural factors showed the lowest impact. Strengthening managerial competencies, enhancing training programs, and improving technical systems are essential for increasing organizational resilience.</span></span></span></span></span></span></div> ایمنی فرایند, مدیریت تغییر, صنایع نفتی, تحلیل سلسله‌مراتبی فازی Fuzzy analytic hierarchy process (FAHP), Management of change, Oil industry, Process safety 238 248 http://johe.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1239-1&slc_lang=fa&sid=1 Fathallah Akhavan فتح الله اخوان fakhavank@yahoo.com 100319475328460018580 100319475328460018580 No Faculty of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. ایمنی و محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Ali Asghar Khajevandi علی اصغر خواجوندی khajvandi.a@yahoo.com 100319475328460018581 100319475328460018581 No Department of Health, Safety and Environment, Faculty of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran. گروه سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Hasan Rahmani حسن رحمانی HS.Rahmani@yahoo.com 100319475328460018582 100319475328460018582 Yes Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران